Asthma na-emetụta ihe 235m ndị mmadụ n'ụwa nile, gụnyere ma ndị okenye ma ụmụaka. Enwere ike ịchịkwa mgbaàmà nke ụkwara ume ọkụ site na ọgwụ oge niile na nhọrọ ndụ, ma mgbe ụfọdụ, Mgbasa Asthma na-eme - ebe mgbaàmà ya na-akawanye njọ na mberede ma ọ bụ nke nta nke nta. [1]

Kedu ihe bụ Mwakpo Asthma?

Mwakpo ụkwara ume ọkụ na-eme mgbe mgbaàmà ụkwara ume ọkụ gị na-akawanye njọ na mberede. Anụ ahụ dị n'akụkụ ụzọ ikuku gị na-esiwanye ike - nke a maara dị ka bronchospasm - mkpuchi dị n'ime ikuku gị na-aza aza ma na-ere ọkụ na ị na-emepụta imi dị arọ karịa ka ọ dị.

Ọnụ bronchospasm, mbufụt na mmepụta imi na-emepụta ihe mgbaàmà nke ọgụ ụkwara ume ọkụ. Chọpụta n'okpuru ihe ị ga-eme ma ọ bụrụ na gị ma ọ bụ onye ị hụrụ n'anya na-arịa ụkwara ume ọkụ .

Ọ bụrụ na a na-achịkwa ụkwara ume ọkụ gị site n'iji ihe mgbochi na-enye ume ọhụrụ ma ọ bụ ọgwụ asthma ndị ọzọ, ị nwere ike ịgafe obere oge na-enweghị mwakpo ụkwara ume ọkụ. Ma mgbe ụfọdụ ikpughe ihe na-akpata ụkwara ume ọkụ, dị ka ikuku oyi, anwụrụ ọkụ ma ọ bụ ọbụna mmega ahụ, nwere ike ịkpalite ọgụ ụkwara ume ọkụ.

Mwakpo asthma nwere ike ịdị obere ma ọ bụ dị njọ. Ọ na-adịkarịkarị ịnwe mwakpo ụkwara ume ọkụ dị nro, nke nwere ike ịdịru naanị nkeji. Agbanyeghị, ọgụ ụkwara ume ọkụ siri ike nwere ike ịdịru site na awa ruo ụbọchị ma nwee ike bụrụ ihe mberede ahụike.

Mgbaàmà nke Mwakpo Asthma

Mgbaàmà nke ọgụ ụkwara ume ọkụ gụnyere:

  • ike iku ume
  • Iku ume ọkụ ọkụ
  • Ogba
  • Ughhapụ nsị
  • Mmetụta nrụgide ma ọ bụ njigide n'ime obi gị
  • O siri ike ikwu okwu
  • Enwetaghị ahụ efe site n'iji inhaler ihe enyemaka na-acha anụnụ anụnụ
  • Na-aga cha cha na agba, mgbe ụfọdụ na egbugbere ọnụ na-acha anụnụ anụnụ ma ọ bụ mbọ aka.

Mgbaàmà mgbawa nke ụkwara ume ọkụ anaghị eme na mberede. Mgbe ụfọdụ, ha nwere ike na-abịa nwayọọ nwayọọ na nwayọọ, n'ime ọtụtụ awa ma ọ bụ ụbọchị. Nke a bụ otu ihe mere o ji dị mkpa ka ị mara ihe mgbaàmà ndị a, n'ihi na ọ nwere ike inyere gị aka igbochi mwakpo ụkwara ume ọkụ ka ọ ghara ime.

Enwere ụfọdụ ihe mgbaàmà nke ọgụ ụkwara ume ọkụ nwere ike ịdị iche n'etiti ndị okenye na ụmụaka. N'ime ụmụaka, ọ nwere ike isi ike mgbe ụfọdụ ịchọpụta ihe mgbaàmà na mgbaàmà nke ụkwara ume ọkụ. Ha nwere ike ọ gaghị enwe mgbaàmà niile - ọ nwere ike ịdị ka à ga-asị na ha nwere oyi na ụkwara na-adịte aka.

Na ndị okenye

  • Mmetụta nke njigide ma ọ bụ nrụgide n'ime obi
  • Olu gbasiri ike ma ọ bụ akwara obi nke na-eme ka akpụkpọ ahụ na anụ ahụ dị nro dị na mgbidi obi banye na - nke a na-akpọ nlọghachi azụ obi.
  • Mmetụta ike ọgwụgwụ, ụjọ, ma ọ bụ nhụsianya - nke a nwere ike ịbụ ihe ịdọ aka ná ntị mmalite nke ọgụ ụkwara ume ọkụ nke na-achọ ime.

N'ime ụmụaka

  • Ụkwara ugboro ugboro
  • Ụda iku ume ma ọ bụ ịfụ, ọkachasị mgbe ị na-eku ume
  • iku ume siri ike - imi nwere ike ịwa ọkụ ma ọ bụ afọ nwata ahụ nwere ike ịkwaga karịa mgbe ha na-eku ume.
  • Ngwa ngwa ngwa ngwa, iku ume miri emi
  • O nwere ike isiri gị ike ikwu okwu

Mwakpo ụkwara ume ọkụ (ma ọ bụ siri ike) bụ ihe mberede ahụike - ị ga-achọ enyemaka ahụike ozugbo wee gaa ụlọ ọgwụ.

Mgbaàmà mbuso agha ụkwara ume ọkụ ka a mara gụnyere:

  • iku ume ngwa ngwa nke na-adịghị adị mfe site na iji ihe inhaler inyeaka
  • Oke mkpụmkpụ ume - enweghị ike iku ume ma ọ bụ kuku ume zuru oke
  • Enweghị ike ikwu okwu n'ahịrịokwu zuru oke
  • Mgbagwoju anya ma ọ bụ ọgba aghara (nchegbu na nhụsianya)
  • Ịmepụta tint na-acha anụnụ anụnụ na ihu, egbugbere ọnụ, ma ọ bụ mbọ aka.

Ọ bụrụ na ịchọghị ọgwụgwọ maka nnukwu ọgụ ụkwara ume ọkụ, ndụ gị nwere ike ịnọ n'ihe egwu. Chọpụta ihe gbasara nnukwu asthma site n'ịgụ akwụkwọ ntuziaka anyị asthma siri ike [2].

Ịnagide Mwakpo Asthma

Ọ bụrụ na ị nwere ụkwara ume ọkụ, mgbe ahụ ọ dị mkpa ka ị mara ihe ị ga-eme - ma ghara ime - ọ bụrụ na ị nwere ọgụ ụkwara ume ọkụ.

  1. Nọdụ ala kwụ ọtọ n'ọnọdụ dị mma (ednala ala) ma tọpụ uwe ọ bụla siri ike. Ịdabere ntakịrị ma ọ bụ ịnọdụ ala azụ n'oche nwere ike inyere iku ume gị aka.
  2. Na-eku ume nwayọọ nwayọọ na miri [3].
  3. Ọ bụrụ na ịnweghị inhaler gị, kpọọ ụgbọ ihe mberede. Kpọọ 999 na UK, 911 na US ma ọ bụ 112 na European Union, ma ọ bụ nọmba mberede ma ọ bụ ụgbọ ihe mberede ebe ị bi [4].
  4. Ọ bụrụ na ị nwere inhaler inyeaka gị, were dị ka enyere gị. Ọ bụrụ na ị nwere ngwaọrụ spacer n'aka, jiri nke ahụ na-enye inhaler, n'ihi na ọ nwere ike inyere ọgwụ ahụ aka ịbanye n'ụzọ ikuku gị nke ọma [5].
  5. Ọ bụrụ na ị were ọnụọgụ nfụkasị na-enyere aka ịwakpo ụkwara ume ọkụ, mana ahụ adịghị gị mma, kpọọ ndị ọrụ mberede.
  6. Ọ bụrụ na ị na-eche ụgbọ ihe mberede ma ọ bịaruteghị n'ime nkeji iri na ise, jiri inhaler gị ọzọ were otu puff kwa 15 ruo 30 sekọnd, ruo n'elu 60 puffs.
  7. Dị jụụ dị ka ị nwere ike, dịka ụjọ na nchekasị nwere ike ime ka mgbaàmà gị ka njọ.

O siri ike ịkọ kpọmkwem mgbe mwakpo ụkwara ume ọkụ ga-eme, yabụ ọ dịkwa mkpa ka gị na ezinụlọ gị, ndị enyi gị, na onye were gị n'ọrụ kwurịta ọnọdụ gị. Ọ dị mkpa ka ha mara ụdị ọgụ ụkwara ume ọkụ dị na ka ha ga-esi meghachi omume na inye aka ma ọ bụrụ na otu emee.

N'otu aka ahụ, ọ dị mkpa na ụlọ akwụkwọ na nkụzi [6] mara mgbe nwata nwere asthma ma mara

Ọ bụrụ na achọpụtara gị na ị nwere ụkwara ume ọkụ, ị kwesịrị ijide n'aka na ị nwere ihe inhaler n'aka gị oge niile. Otú ọ dị, ọ bụrụ na ọnọdụ kasị njọ na-eme na ị na-enwe mwakpo ụkwara ume ọkụ mgbe ị na-enweghị ihe na-enye ume ọkụ na gị, e nwere ihe ị ga-eme iji mee ka mgbaàmà gị dị mfe.

  • Nọ jụụ ka ị nwere ike - chọta ụzọ ị ga-esi belata nchekasị ọ bụla, dị ka ijide mmadụ aka ma ọ bụ ịkpọ egwu
  • Nọdụ ala - nke a ga-enyere aka mee ka okporo ụzọ ikuku gị ghe oghe
  • Na-eku ume nwayọọ nwayọọ na miri - ibelata iku ume gị nwere ike ibelata ihe ize ndụ nke hyperventilating
  • Ọ bụrụ na ihe dị ka ọ kpalitere ụkwara ume ọkụ gị, dị ka iku ume n'ikuku oyi ma ọ bụ na-ese anwụrụ, pụọ na mkpalite ahụ.
  • Gbalịa mmeghari ume [7] - Usoro iku ume egbugbere ọnụ nwere ike inyere gị aka ịnagide mkpụmkpụ ume
  • Nwee ihe ọṅụṅụ nwere caffeine - enwere ụfọdụ na-egosi na-atụ aro na caffeine nwere ike inye aka melite ọrụ ụgbọ elu ruo awa anọ [8].

Asthma nwere ike ịbụ ọnọdụ na-eyi ndụ egwu, yabụ na opekempe, gbasie mbọ ike idowe inhaler mapụtara na akpa aka gị, mkpuchi n'ebe ọrụ, ma ọ bụ akpa uwe.

Enweghị oge a kara aka maka ogologo oge ọgụ ụkwara ume ọkụ na-adịru. Dịka ntuziaka, ị nwere ike ịnwe ọgụ ụkwara ume ọkụ dị obere nkeji ole na ole tupu ị nweta akara mgbaàmà gị wee malite ịbelata.

Ọ bụrụ na ị nwere asthma siri ike, ọgụ ụkwara ume ọkụ nwere ike ịdịru ogologo oge, site na awa ruo ụbọchị. Asthma siri ike siri ike ịchịkwa karịa ụkwara ume ọkụ na-adịkarịghị anabatakwa otu ụzọ maka ọgwụ. Mwakpo asthma siri ike bụ ihe mberede ahụike yana ịchọrọ ịkpọ maka enyemaka maka enyemaka mberede ozugbo.

Kedu ihe ị ga-eme mgbe mwakpo Asthma gasịrị?

Otú ọ dị gị mgbe ịwakposịrị ụkwara ume ọkụ ga-adabere n'otú mwakpo ahụ siriruru ike na ihe kpalitere ya.

Ọ bụrụ na ọ bụ mkpasu iwe kpalitere mwakpo ahụ, dị ka ihu igwe oyi, mmetọ, ma ọ bụ ihe nfụkasị dị ka pollen, ajị anụ, ma ọ bụ uzuzu, ị ga-agbake ngwa ngwa. Ọ bụrụ na ọ bụ ọrịa butere ọgụ ụkwara ume ọkụ gị, ụdị ọrịa ụgbọ elu dị elu, mgbe ahụ ọ ga-ewe gị ogologo oge ịgbake. Ị nwere ike ịnwe mgbaàmà dịka ike ọgwụgwụ na ike ọgwụgwụ mgbe ịwakpo ụkwara ume gị.

Soro ndụmọdụ dọkịta gị ma ọ bụ ọkachamara ahụike nyere gị. Zuo ike, ṅụọ mmiri buru ibu, ṅụọ ọgwụ gị, ma gaa n'ọhụụ ọ bụla dị mkpa.

Ọ bụrụ na ị hụbeghị dọkịta gị ma ọ bụ nọọsụ asthma gị maka oge ị ga-eme n'oge na-adịbeghị anya, depụta otu ozugbo enwere ike.

Ihe na-akpata Mwakpo Asthma

Mgbe ị nwetara ọgụ ụkwara ume ọkụ, ụzọ ikuku gị na-adị warara, ọ na-esikwa ike iku ume. Mwakpo ụkwara ume ọkụ nwere ike na-abịa nwayọọ nwayọọ na nke nta nke nta, dịka ọmụmaatụ, ọ bụrụ na a naghị achịkwa mgbaàmà gị nke ọma ma ọ bụ ọ bụrụ na ị naghị eji inhaler gị eme ihe mgbe niile dịka i kwesịrị ịdị. Ọ bụrụ na ị nwere elu ọrịa ikuku [9] mgbe ahụ nke a nwekwara ike ịkpalite ọgụ ụkwara ume ọkụ.

Ihe ndị ọzọ nwere ike kpalite mwakpo ụkwara ume ọkụ [10] na-agụnye mgbanwe mberede na okpomọkụ na ihu igwe oyi, ihe ndị metụtara gburugburu ebe obibi, allergens na ọbụna nrụgide ma ọ bụ ụfọdụ nri na ihe ọṅụṅụ.

Ihe na-ebutekarị ọgụ ụkwara ume ọkụ gụnyere:

  • Nchegbu ma ọ bụ oke mmetụta
  • Na-abanye na kọntaktị na allergens, dị ka pollen, ajị anụ, ebu ma ọ bụ uzuzu
  • Iri ụfọdụ nri
  • Ihe gbasara gburugburu ebe obibi, dị ka mmetọ, àgwà ikuku adịghị mma ma ọ bụ ikuku oyi
  • Ịṅụ ọgwụ mgbochi mkpali na-abụghị steroidal, dị ka ibuprofen
  • Ịṅụ ọgwụ dịka beta blockers

Ọ bụrụ na ị maara ihe asthma gị na-ebute, mgbe ahụ, ọ bụrụ na ọ ga-ekwe omume, ọ bara uru ịgbalị izere ha.

Ọ bụrụ na e nwere otu ihe na-akpata nfụkasị ahụ ị maara, mgbe ahụ idebe ụlọ gị ọcha na uzuzu enweghị ike inye aka. Dịka ọmụmaatụ, ị nwere ike ịtụle ịgbanwe kapet maka ala osisi iji belata ọnụ ọgụgụ nke uzuzu na-ewuli elu ma ọ bụ na-ewe onye na-ehicha ihe ka ị ghara ikpughe n'ájá mgbe ị na-ehicha ya.

Ọ nwere ike isiri gị ike izere ihe ndị na-akpata ụkwara ume ọkụ kpamkpam na-arụ ọrụ, ọkachasị ma ọ bụrụ na ụkwara ume ọkụ gị bụ ọrụ yana jikọtara ya na ebe ọrụ gị. N'ụwa zuru oke, ị nwere ike ịgbanwe ọrụ ka ọ bụrụ ihe dabara adaba maka ahụike gị, mana n'eziokwu nke a anaghị ekwe omume mgbe niile.

Tụlee ime ka onye were gị n'ọrụ ma ọ bụ ngalaba ọrụ mmadụ mara maka ụkwara ume gị. Ị ga-enwe ike ikwurịta nhọrọ ndị dị maka ịkwalite ebe ọrụ gị ka ọ dị mma karịa mkpa gị.

Idobe n'elu atụmatụ Asthma gị, na-arụkọ ọrụ na ndị dọkịta gị na ndị otu nlekọta ahụike, na ijide n'aka na ị na-ewere ndị na-eku ume gị ma ọ bụ ọgwụ ụkwara ume ọzọ kwesịrị inye aka ịchịkwa mgbaàmà gị. Ime nhọrọ ibi ndụ bara uru dịkwa mkpa, dị ka iri ahụ ike, mgbatị ahụ, na ịghara ise siga.

Ọ pụkwara ịba uru ịmụta otu Usoro iku ume ụkwara ume ọkụ [11]. Enwere usoro iku ume dị iche iche nwere ike inyere ụkwara ume ọkụ na ịmara ka e si eku ume nke ọma nwere ike inye aka ma ọ bụrụ na ihe a na-atụghị anya ya na-ebute ọgụ.

Nri Asthma na-akpalite

Ụfọdụ ndị nwere ụkwara ume ọkụ na-achọpụta na ụfọdụ nri nwere ike ịkpalite ọgụ. Nke a nwere ike ịbụ n'ihi ihe nfụkasị ahụ maka ụfọdụ nri ma ọ bụ ihe eji eme ihe. Ọ bụrụ na ị nwere a nri anataghi [12], ọ na-amalitekarị n'oge nwata.

Nri nwekwara ike ịkpalite mgbaàmà ụkwara ume ọkụ ma ọ bụrụ na mmadụ na-enwe mmetụta maka nri ma ọ bụ ihe mgbakwunye nri, dị ka ihe nchekwa.

Ụfọdụ nri nwere ike ịkpata nsogbu gụnyere:

  • àkwá
  • Mmiri ara
  • Obere
  • Shellfish
  • Mkpụrụ Sesame
  • Soya
  • Nri nwere gluten, dị ka pasta ma ọ bụ achịcha
  • Ihe nchekwa nri dị ka sulfites, nke a na-ahụ n'ime ihe ọṅụṅụ, nri pickled na anụ edoziri

Ọ bụrụ na ị chere na ị na-enwe mwakpo ụkwara ume ọkụ n'ihi nri, debe akwụkwọ nri. Nke a nwere ike inyere gị aka ịmata usoro ma chọpụta ụdị nri nwere ike ịkpata gị nsogbu. Gwa dọkịta gị maka ndụmọdụ ndị ọzọ ma ọ bụ ka ị chọpụta maka nyocha nke nrịanrịa.

ịma

  1. Nhọrọ NHS. Mgbaàmà – Asthma. Ebipụtara 2024. Nwetara Maachị 29, 2024. https://www.nhs.uk/conditions/asthma/symptoms/.
  2. Ọrịa Asthma siri ike - Allergy zuru ụwa ọnụ & Platform ndị ọrịa ikuku. Global Allergy & Airways Patient Platform. Ebipụtara Eprel 3, 2023. Nwetara Maachị 29, 2024. https://gaapp.org/diseases/asthma/severe-asthma/.
  3. Otu esi agbanarị mwakpo ụkwara ume ọkụ ma ọ bụrụ na ejidere gị n'enweghị onye na-eku ume gị - HealthXchange. Healthexchange.sg. Ebipụtara 2019. Nwetara Maachị 27, 2024. https://www.healthxchange.sg/asthma/complications-management/survive-asthma-without-inhaler.
  4. Nhọrọ NHS. Salbutamol inhaler – Ụdị aha: Ventolin, Airomir, Asmalal, Easyhaler, Pulvinal, Salamol, Easi-ume, Salbulin. Ebipụtara 2024. Nwetara Maachị 29, 2024. https://www.nhs.uk/medicines/salbutamol-inhaler/.
  5. ihe. Onye.int. Ebipụtara 2020. Nwetara Maachị 27, 2024. https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/chronic-respiratory-diseases-asthma.
  6. Kew KM, Carr R, Donovan T, Gordon M. Asthma agụmakwụkwọ maka ndị ọrụ ụlọ akwụkwọ. Ụlọ akwụkwọ Cochrane. 2017;2017 (4). doi:https://doi.org/10.1002/14651858.cd012255.pub2.
  7. Ihe omume iku ume na usoro maka Asthma – Global Allergy & Airways Patient Platform. Global Allergy & Airways Patient Platform. Ebipụtara Eprel 3, 2023. Nwetara Maachị 29, 2024. https://gaapp.org/diseases/asthma/breathing-exercises-and-techniques-for-asthma/.
  8. Kọfị na Asthma | Allergy & Asthma Network. Allergy & Asthma Network. Ebipụtara Julaị 26, 2023. Nwetara Maachị 29, 2024. https://allergyasthmanetwork.org/news/coffee-and-asthma/.
  9. Ụlọ akwụkwọ Imperial College London. Nnyocha achọpụtala ebumnuche ọhụrụ enwere ike ịgwọ ọgụ ụkwara ume ọkụ nke oyi na-ebute | Akụkọ nke Imperial | Ụlọ akwụkwọ Imperial College London. Akụkọ nke Imperial. Ebipụtara October 2, 2014. Nwetara Maachị 29, 2024. https://www.imperial.ac.uk/news/160006/study-finds-potential-target-treat-asthma/.
  10. CDC. Ihe na-akpata Asthma nkịtị. Ụlọ Ọrụ Maka Nchịkwa na Mgbochi Ọrịa. Ebipụtara Julaị 31, 2023. Nwetara Maachị 29, 2024. https://www.cdc.gov/asthma/triggers.html.
  11. Ihe omume iku ume na usoro maka Asthma – Global Allergy & Airways Patient Platform. Global Allergy & Airways Patient Platform. Ebipụtara Eprel 3, 2023. Nwetara Maachị 29, 2024. https://gaapp.org/diseases/asthma/breathing-exercises-and-techniques-for-asthma/.
  12. Nri. Asthma & Allergy Foundation nke America. Ebipụtara Jenụwarị 24, 2024. Nwetara Maachị 29, 2024. https://aafa.org/asthma/asthma-triggers-causes/food-as-an-asthma-trigger.