Kedu ihe bụ Ụkwara Na-adịghị Ala Ala?

Ụkwara na-adịghị ala ala bụ ụkwara na-adịru ihe karịrị izu asatọ. Ọ na-emekarị n'ihi na irighiri akwara dị na akpịrị na ikuku ikuku na-enwe mmetụta nke ukwuu. Nke a nwere ike ịmalite mgbe ọrịa butere ọrịa dịka ụkwara ntachi obi, COVID-19, ma ọ bụ flu.

Ndị nwere ụkwara na-adịghị ala ala na-achọpụtakarị na ihe ndị a na-eme kwa ụbọchị nwere ike ịkpalite ụkwara ha. Ihe ndị a na-ewe iwe nwere ike ịgụnye isi ísì siri ike (dịka ọmụmaatụ, ikuku na-eme ka ikuku, deodorants, na propellants inhaler), mgbanwe okpomọkụ (ma oyi na-ekpo ọkụ ma na-ekpo ọkụ ruo oyi), na mgbanwe n'ọnọdụ (dina ala n'abalị na mgbe e bilitere n'ụtụtụ). Ihe ndị ọzọ na-akpata ụkwara nwere ike ịgụnye ịchị ọchị ma ọ bụ ikwu okwu, ọkachasị na ekwentị.

Navigator onye ọrịa na-adịghị ala ala ụkwara

Ụkwara bụ ihe a na-ahụkarị nke na-enyere aka ichebe ahụ site n'iwepụ ihe ndị na-akpasu iwe n'akụkụ ikuku. Agbanyeghị, ọ bụrụ na ụkwara ahụ adịte aka, ọ nwere ike ịbụ ihe ịrịba ama nke nsogbu ahụike dị n'ime ya.

A na-akọwa ya dị ka ụkwara nke na-adịru ihe karịrị izu asatọ n'ime ndị okenye ma ọ bụ ihe karịrị izu anọ n'ime ụmụaka. Ụkwara na-adịghị ala ala nwere ike imetụta ụra, ihe omume kwa ụbọchị, na ụdị ndụ dị mma.

Ọtụtụ ọrịa dị iche iche nwere ike ibute ụkwara na-adịghị ala ala, gụnyere ụkwara ume ọkụ, nsogbu imi, acid reflux, na ụfọdụ ọgwụ. N'ọnọdụ ụfọdụ, ụkwara nwere ike ịga n'ihu ọbụlagodi mgbe a gwọchara ihe ndị a na-ahụkarị.

Ebe ọ bụ na e nwere ọtụtụ ihe nwere ike ịkpata ya, ịghọta ụkwara na-adịghị ala ala nwere ike ịdị mgbagwoju anya mgbe ụfọdụ. E mere ozi dị n'okpuru iji nyere gị aka ịmatakwu gbasara:

  • kedu ihe ụkwara na-adịghị ala ala bụ
  • ihe mgbaàmà na ihe ndị na-akpalitekarị
  • ọnọdụ ndị nwere ike ịbụ isi
  • otu esi achọpụta ụkwara na-adịghị ala ala
  • nhọrọ ọgwụgwọ na atụmatụ ịnagide

Jiri Patient Navigator dị n'okpuru iji nyochaa isiokwu ọ bụla ma mụtakwuo maka ụkwara na-adịghị ala ala na otu esi ejikwa ya. Mgbe ị nyochachara ozi niile, mee ajụjụ ahụ iji nwalee ihe ị mụtara.

N'adịghị ka ụdị ụkwara ndị ọzọ, ụkwara na-adịghị ala ala na-emepụtakarị obere imi ma ọ bụ enweghị. A naghị ejikọta ya na mgbaàmà ọ bụla "ọkọlọtọ uhie" dị ka ụkwara ọbara ma ọ bụ ifelata nke ukwuu. Enwere ike ime ka ọ ka njọ site na ọnọdụ ndị dị ka ụkwara ume ọkụ, nsogbu sinus ma ọ bụ ntapu imi imi, na reflux acid (GERD).  

Ndị dọkịta na-eji aha dị iche iche mgbe ụfọdụ maka ụkwara na-adịghị ala ala nwere ihe dị iche iche ma ọ bụ ihe na-akpata.

  • Mgbe ụfọdụ ụkwara adịghị apụ apụ ọbụna mgbe ndị dọkịta gwọchara ihe ndị na-akpatakarị. Nke a ka a na-akpọ Ụkwara na-adịghị ala ala refractory.
  • Ọ bụrụ na achọtaghị ihe doro anya, a na-akpọ ya Ụkwara na-adịghị ala ala Idiopathic. 
  • Ọtụtụ ndị nwere Ụkwara Hypersensitivity Syndrome, or ụkwara neurogenic, ebe akwara ikuku na-enwe mmetụta nke ukwuu. 
  • Ụkwara na-adịte aka nwekwara ike ime na ọrịa ngụgụ.
    • Otu ihe atụ bụ Fibrosis Pulmonary Idiopathic (IPF), ọnọdụ ebe ngụgụ na-esi ike na ọnya. 
    • Ihe atụ ọzọ bụ Ọrịa na-efe efe n'etiti etiti (ILDs), nke bụ otu ọnọdụ na-ebute mbufụt ma ọ bụ ọnya na ngụgụ. Ịmara ụdị ndị a na-enyere ndị ọrịa na ndị dọkịta aka ịhọrọ nlekọta kacha mma.

Ibi na ụkwara na-adịghị ala ala nwere ike inwe mmetụta dị ukwuu na ndụ ndụ. Ụkwara na-adaba ugboro ugboro nwere ike ịgwụ ike, ọkachasị ma ọ bụrụ na ọ na-akpaghasị ụra wee bute oke ike ọgwụgwụ. 

Ụkwara na-adịghị ala ala nwekwara ike ime ihe ihere, nke nwere ike ime ka ụfọdụ ndị zere ọnọdụ ọha mmadụ wee kewapụ iche. Ka oge na-aga, nke a nwere ike ịkpata mmetụta nke mwute ma ọ bụ ịda mbà n'obi. 

Ụkwara siri ike nwere ike ịkpata nsogbu ndị ọzọ, dịka:

  • Gagging ma ọ bụ vomiting
  • Nchegbu urinary incontinence (na-agbapụta mmamịrị n'oge ụkwara), nke a na-ahụkarị na ụmụ nwanyị
  • Mgbu ọgịrịga, ma ọ bụ n'ọnọdụ ndị na-adịghị ahụkebe, ọgịrịga mgbaji
  • Na-ada ma ọ bụ na-apụ apụ (syncope)

Ndị dọkịta na-amatakarị ụkwara na-adịghị ala ala dabere na mgbaàmà gị. N'agbanyeghị nke ahụ, ọ dị mkpa iwepụ ọnọdụ ndị siri ike, dị ka ọrịa cancer akpa ume (karịsịa ndị na-ese anwụrụ ma ọ bụ ndị na-ese anwụrụ) ma ọ bụ ọnọdụ ngụgụ dị ka fibrosis. 

N'ụfọdụ ọrịa ngụgụ, dị ka idiopathic pulmonary fibrosis (IPF) ma ọ bụ ọrịa ngụgụ ndị ọzọ interstitial (ILDs), ụkwara na-adịghị ala ala nwere ike ịkekọrịta otu mmetụta ahụ akwara a na-ahụ na ụkwara na-adịghị ala ala (RCC). Agbanyeghị, na IPF, ụkwara ugboro ugboro nwekwara ike ime ka ọnya na-akawanye njọ na ngụgụ. N'ihi nke a, ndị dọkịta na-ejikarị ihe ngosi pụrụ iche, dị ka CT scans (HRCT) dị elu, iji wepụ ọnọdụ ndị a tupu ha aga n'ihu na ọgwụgwọ ụkwara na-adịghị ala ala.

Nnwale a na-ahụkarị gụnyere: 

  • Onyonyo akpa ume
    • Nyocha x-ray ma ọ bụ CT na-enyere aka wepu ọrịa siri ike ma nwee ike tụọ aka na ọnọdụ ndị na-ebute ụkwara na-adịghị ala ala 
  • Ọrụ ụlọ nyocha
    • Na-achọpụta ihe mgbaàmà nke mbufụt ma ọ bụ ihe nfụkasị na ọbara gị ma ọ bụ sputum (phlegm) 
  • Nnwale ọrụ akpa ume
    • Ndị a na-enyocha ka ngụgụ gị si arụ ọrụ nke ọma ma nwee ike inye aka chọpụta ọnọdụ dịka ụkwara ume ọkụ na COPD. Nke a na-ahụkarị bụ spirometry, mana ị nwere ike ịnwe nnwale ndị ọzọ maka oke ngụgụ ma ọ bụ etu ngụgụ gị si agbanwe oxygen na carbon dioxide.
  • Nwale site na iji oghere (igwefoto na tube)
    N'ọnọdụ ebe dọkịta gị enweghị ike ịchọpụta ihe kpatara ụkwara gị, ha nwere ike ịtụnye nnwale pụrụ iche (igwefoto) dị ka:
    • Rhinoscopy - nke na-eleba anya na sinuses na akụkụ imi
    • Bronchoscopy - na-ele anya na ikuku na ngụgụ. Mgbe ụfọdụ, ha ga-ewere obere anụ ahụ (biopsy) maka nyocha ụlọ nyocha.
  • Nyochaa ụkwara iji soro ụkwara na-adịghị ala ala

Ngwa pụrụ iche ma ọ bụ ngwa nwere ike soro ugboro ole ị na-asụ. Nke a na-enyere gị aka, onye na-elekọta gị, na dọkịta gị ịhụ ma ọgwụgwọ na-arụ ọrụ yana ọ bụrụ na a ga-edozi ọgwụgwọ gị.

Ọgwụgwọ kachasị mma dabere na ihe kpatara ụkwara gị. Ọ bụrụ na ndị dọkịta nwere ike ịchọta ma gwọọ ọnọdụ dị n'okpuru, dị ka ụkwara ume ọkụ, reflux, ma ọ bụ allergies, ụkwara na-akawanye mma.

Ọ bụrụ na achọpụtaghị ihe kpatara ya, nke a na-akpọ mgbe ụfọdụ ụkwara na-adịghị ala ala idiopathic, ọgwụgwọ nwere ike bụrụ ihe ịma aka karị. Nke a bụ nhọrọ ụfọdụ dọkịta gị nwere ike ịkọrọ gị.

  • Ọgwụ ụkwara

A na-atụ aro ndị na-egbochi ụkwara ndị na-ere ahịa mgbe ụfọdụ, mana ha anaghị arụ ọrụ nke ọma maka ụkwara na-adịghị ala ala.

  • Ọgwụ ndenye ọgwụ
    • Enwere ike ịnye ndị opiates (dị ka codeine, diamorphine, ma ọ bụ morphine) n'ọnọdụ ụfọdụ, mana ọ bụ naanị n'okpuru nlekọta ahụike.
    • Ọgwụ ọhụrụ, nke a na-akpọ P2X3 antagonists, nke na-eme ka eriri akwara na-arụ ọrụ nke ọma na ikuku ikuku, dị na mba ụfọdụ maka ndị okenye nwere ụkwara na-adịghị ala ala nke na-adịghị anabata ọgwụgwọ ndị ọzọ. Jụọ dọkịta gị ma ọ bụ onye na-ere ọgwụ ma ọ bụrụ na ndị a dị n'ebe ị bi.
  • Okwu na Ngwọta Asụsụ

Usoro pụrụ iche nke ndị na-agwọ ọrịa na-akụzi nwere ike inyere gị aka ịchịkwa ụkwara na-adaba ma melite ogo ndụ. 

  • Usoro mkpochapụ ụgbọ elu

Ụfọdụ mmega ahụ ma ọ bụ ngwaọrụ nwere ike inye aka kpochapụ imi site na ikuku, ma ọ bụrụ na nke ahụ bụ otu n'ime mgbaàmà gị. Ọ dị mkpa ịmara na ụkwara na-arụpụta ihe adịghị ahụkarị na ụkwara na-adịghị ala ala. Ọ bụrụ na ị nwere mmepụta sputum, gwa dọkịta gị okwu.

  • Ngwọta ụlọ 

Ịnọgide na-agba mmiri, iji ihe na-ekpo ọkụ, ịṅụ mmiri ara ehi, ma ọ bụ ịṅụ tii na-ekpo ọkụ na mmanụ aṅụ nwere ike ibelata iwe akpịrị.

  • Ndụ mgbanwe 

Izere anwụrụ ọkụ, mmetọ, na uzuzu kemịkal nwere ike belata ihe ize ndụ gị. Ọ bụrụ na ị na-aṅụ sịga, gị na dọkịta gị kwurịta maka ịkwụsị ma ọ bụ ịbanye n'òtù nkwado.

  • Ọgwụ

Idogide ọgwụ mgbochi akwadoro na-enyere aka ichekwa ngụgụ gị na ahụike zuru oke. Mụtakwuo Ebe a banyere ike ọgwụ mgbochi ọrịa maka ndị nwere ọrịa iku ume na-adịghị ala ala.

Ọtụtụ ndị mmadụ na-enwe ụkwara na-adịghị ala ala na-ebu ụzọ hụ dọkịta ezinụlọ ha, dọkịta ụmụaka (ụmụaka) ma ọ bụ ọkachamara n'ozuzu na obodo ha. Ọ bụrụ na ụkwara ahụ na-aga n'ihu, enwere ike ịkpọga gị ọkachamara dịka:

  • Pulmonologist - dọkịta ngụgụ
  • Onye na-ahụ maka allergies - ọkachamara n'ọrịa ahụ
  • Gastroenterologist - dọkịta sistemu nri nri
  • Otolaryngologist - dọkịta ntị, imi, na akpịrị, nke a makwaara dị ka ENT)

Ụfọdụ ihe nwere ike ime ka ị nwee ike ịmalite ma ọ bụ mee ka ụkwara na-adịghị ala ala. Ụfọdụ ihe egwu enwere ike ịzenarị ma ọ bụ belata bụ:

  • ise siga
    • Ndị na-ese anwụrụ na-enwekarị ụkwara ụtụtụ nke nwere ike imeziwanye mgbe ha kwụsịrị ise siga. Nnyocha na-egosi na ise siga ọbụna 100 sịga n'ime ndụ mmadụ okpukpu abụọ ma ọ bụ okpukpu atọ ihe ize ndụ nke ụkwara na-adịghị ala ala ma e jiri ya tụnyere ndị na-adịghị aṅụ sịga.
  • Ọgwụ mgbali elu ma ọ bụ ACE inhibitors (ACE 1)
    • Ọgwụ ụfọdụ maka ọbara mgbali elu (ndị na-agwụ na -pril, dị ka lisinopril) na-ebute ụkwara n'ihe ruru otu onye n'ime mmadụ iri. Ọ bụrụ na nke a emee, dọkịta gị nwere ike ịgbanwe gị gaa na ọgwụ ọzọ na-anaghị ebute ụkwara.
  • Ihe na-emetọ gburugburu / ikuku 

Ịnọ na gburugburu anwụrụ ọkụ, uzuzu, ma ọ bụ kemịkalụ nwere ike ime ka ụkwara na-adịghị ala ala.

  • Anwụrụ ọkụ siga: ibi ma ọ bụ ịnọnyere ndị na-ese anwụrụ.
  • Mmetọ ikuku nke ime ụlọ na n'èzí: uzuzu, kemịkalụ, mmanụ nri ime ụlọ, ma ọ bụ ihe ndị ọzọ na-ekuku ikuku na-akpasu ngụgụ.

Ọ dị mkpa ịmara na ọ bụ ezie na ụkwara na-adịghị ala ala na-emetụta ndị mmadụ n'ofe afọ, nwoke na nwanyị, na mba, profaịlụ a na-akọkarị bụ ụmụ nwanyị karịrị afọ 50 nke agbụrụ ọcha.

Ụkwara na-adịghị ala ala na-emetụta ndị mmadụ n'ebe niile, mana ka ọ na-adịkarị nwere ike ịdịgasị iche site na mpaghara. Nnyocha na-egosi na a na-akọkarị ya n'ebe ndị dị ka Australia na New Zealand (ihe karịrị 20% nke ndị mmadụ) na obere oge na Asia, Latin America na Africa. Na North America na Europe, ihe dị ka 10-15% ndị mmadụ na-akọ ụkwara na-adịghị ala ala.

Aghọtachaghị ihe kpatara ndịiche ndị a. Ha nwere ike ịbụ n'ihi enweghị mkpesa, ndịiche dị na nchoputa dị ka akpọrọ asthma ma ọ bụ allergies, kama, ma ọ bụ ihe gburugburu ebe obibi ma ọ bụ mkpụrụ ndụ ihe nketa.

Ndị nchọpụta na-amụ ọgwụ ọhụrụ iji gwọọ ụkwara na-adịghị ala ala nke ọma, ụfọdụ nọkwa na njedebe ikpeazụ nke ule.

GAAPP na-akwado nyocha a ma na-enyere aka jikọọ ndị ọrịa na ozi gbasara nnwale ụlọọgwụKa ịchọta nnwale ụlọ ọgwụ na-ewe ndị ọrụ na mpaghara gị, ị nwere ike ịchọ ndekọ ndekọ ikpe. clinicaltrials.gov na-eji okwu ndị dị ka "ụkwara na-adịghị ala ala," na-agbakwunye ọnọdụ gị (mba) wee họrọ "Nbanye na ị nwetabeghị ọmụmụ ihe."

Akwụkwọ ozi agụmakwụkwọ

Kwụsịtụ agụmakwụkwọ ụkwara gị na mmemme nnọchite anya onye ọrịa 

N'ọganihu dị oke mkpa maka njikwa ọrịa iku ume na-adịghị ala ala, n'April 2024 GAAPP ejikọtawo na Esperity, onye na-ebu ụzọ na ngwọta nlekọta ahụike onye ọrịa, iji webata ọnụ ụzọ ọgbara ọhụrụ nke raara nye ụkwara na-adịghị ala ala, na-elekwasị anya na ụkwara na-adịghị ala ala. Edebere mmekorita a iji bulie mmata na ịkwalite nsonaazụ maka obodo ndị ọrịa a na-enweghị nchekwa site na ịnye akụrụngwa nkuzi zuru oke yana mmemme nnochite anya onye ọrịa dị omimi.

References

  1. Alyn H. Morice, Eva Millqvist, Kristina Bieksiene, Surinder S. Birring, Peter Dicpinigaitis, Christian Domingo Ribas, Michele Hilton Boon, Ahmad Kantar, Kefang Lai, Lorcan McGarvey, David Rigau, Imran Satia, Jacky Smith, egwu woo-jung, Thomy Tonia, Jan WK mia na Angel Vang. Zacharasiewicz. EUR ume J 2020; 55: 1901136. European Respiratory Society. Nọvemba 1, 2020. Nwetara Maachị 8, 2024. https://erj.ersjournals.com/content/56/5/1951136. 
  2. Irwin RS, French CL, Chang AB, Altman KW, CHEST Ọkachamara Ụkwara Panel *. Nhazi nke ụkwara dị ka ihe mgbaàmà na ndị okenye na algọridim njikwa: ntuziaka obi na mkpesa panel ọkachamara. Igbe. Jenụwarị 2018. Nwetara Maachị 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6689094/. 
  3. Ụlọ ọrụ McGarvey LP. Ụkwara idiopathic ọ dị?. Ngụgụ. 2008;186 Nkwanye 1:S78-S81 . doi:10.1007/s00408-007-9048-4 enwetara Maachị 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18008103/. .
  4. Backer V, Porsborg A, Hansen V, et al. Ọmụmụ ihe ndekọ aha: Ụkwara - ihe na-emekarị na ndị okenye - BMC pulmonary medicine. BioMed Central. Nọvemba 19, 2022. Nwetara Maachị 8, 2024. https://bmcpulmmed.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12890-022-02228-z. 
  5. Kum E, Brister D, Diab N, et al. Ndị ọkachamara nlekọta ahụike Canada maara nke ọma na ntuziaka ụkwara na-adịghị ala ala na ahụmahụ na nchoputa na njikwa: nyocha nke akụkụ - ngụgụ. SpringerLink. Febụwarị 18, 2023. Nwetara Maachị 8, 2024. https://link.springer.com/article/10.1007/s00408-023-00604-y. 
  6. Everett CF, Kastelik JA, Thompson RH, Morice AH. Ụkwara na-adịghị ala ala n'ime obodo: nyocha ajụjụ - ụkwara. BioMed Central. Ọnwa Atọ 23, 2007. Nwetara Maachị 8, 2024. https://coughjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1745-9974-3-5. 
  7. Arinze JT;Hofman A;de Roos EW;de Ridder MAJ;Verhamme KMC;Stricer B;Brusselle GG;Luik AI; Mmekọrịta nke ụkwara na-adịghị ala ala na ịda mbà n'obi: Ọmụmụ ihe gbasara ndị mmadụ na-atụ anya. ERJ mepere nyocha. Enwetara Maachị 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35402604/. 
  8. Sano A, Tashiro K, Fukuda T. Ụkwara na-agbaji ọgịrịga. Eshia obi na thoracic annals. Ọktoba 23, 2015. Nwetara Maachị 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26207003/.
  9. Sünnetçioğlu A, Batur A. Ụkwara mgbawa ọgịrịga kpatara: akụkọ ikpe. 2015. Nwetara Maachị 8, 2024. https://jag.journalagent.com/ejm/pdfs/EJM_20_4_254_255.pdf. 
  10. Abụ WJ, Chang YS, Faruqi S, et al. The Global Epidemiology of Chronic Cough na ndị okenye: Nyochaa usoro na meta-analysis. European Respiratory Society. Mee 1, 2015. Nwetara Maachị 8, 2024. https://erj.ersjournals.com/content/45/5/1479. 
  11. Ford AC, Forman D, Moayyedi P, Morice AH. Ụkwara n'ime obodo: Nnyocha nyocha nke akụkụ na mmekọrịta na mgbaàmà eriri afọ. Thorax. Nọvemba 2006. Nwetara Maachị 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2121176/. 
  12. M; F. Ugboro nke ụkwara na-adịgide adịgide na usoro n'ịchọ nlekọta ahụike na ọgwụgwọ - nsonaazụ nyocha ịntanetị. Allergology International: akwụkwọ akụkọ nke Japanese Society of Allergology. Ọgọst 25, 2012. Nwetara Maachị 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22918212/. 
  13. Francis D. Ụkwara na-adịghị ala ala na ọrịa reflux gastroesophageal. Gastroenterology & hepatology. Jenụwarị 2016. Nwetara Maachị 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4865789/. 
  14. Huang K, Gu X, Yang T, et al. Ọganihu na ibu nke ụkwara na-adịghị ala ala na China: Ọmụmụ ihe gbasara mba. European Respiratory Society. Julaị 1, 2022. Nwetara Maachị 8, 2024. https://openres.ersjournals.com/content/8/3/00075-2022. 
  15. Mann J, Goh NSL, Holland AE, Khor YH. Ụkwara na idiopathic pulmonary fibrosis. Akụkụ ihu. Septemba 20, 2021. Nwetara Maachị 8, 2024. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fresc.2021.751798/full. 
  16. Kahrilas PJ, Altman KW, Chang AB, et al. Ụkwara na-adịghị ala ala n'ihi reflux gastroesophageal na ndị okenye: ntuziaka obi na mkpesa panel ọkachamara. Igbe. Disemba 2016. Nwetara Maachị 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6026249/. 
  17. Huang K, Gu X, Yang T, Xu J, Yang L, Zhao J, Zhang X, Bai C, Kang J, Ran P, Shen H, Wen F, Chen Y, Sun T, Shan G. X, Xiao D, Bu X, Zhang H, Zhang X, An L, Zhang S, Cao Z, Zhan Q, Yang Y, Liang L, Dai H, Cao B, He J, Chung KF, Wang C. Ọdịmma, ihe ize ndụ, na njikwa nke ụkwara ume ọkụ na China: ọmụmụ ihe gbasara mba. Lancet. Ọgọstụ 3, 2019. Nwetara Maachị 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31230828/. 
  18. Wang G, Hallberg J, Bergström PU, et al. Ntụle nke bronchitis na-adịghị ala ala na ihe ize ndụ na-eto eto: Nsonaazụ sitere na bamse. European Respiratory Society. Maachị 1, 2021. Nwetara Maachị 8, 2024. https://erj.ersjournals.com/content/57/3/2002120.abstract. 
  19. Mirabelli MC, London SJ, Charles LE, et al. Ọrụ na afọ atọ nke mgbaàmà iku ume na ọrụ ngụgụ na-adalata: Ọmụmụ Aric. Nnyocha iku ume. Maachị 20, 2012. Nwetara Maachị 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22433119/.
  20. Lytras T, Kogevinas M, Kromhout H, et al. Mkpughe nke ọrụ na ọnọdụ nke bronchitis na-adịghị ala ala na mgbaàmà ndị yiri ya n'ime afọ iri abụọ: Nnyocha ahụike nke European Community Respiratory Health Survey. Ọgwụ gbasara ọrụ na gburugburu ebe obibi. Eprel 2019. Nwetara Maachị 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30700596/. 
  21. Siwicki B. Kedu nlekọta maka ụkwara - otu n'ime mkpesa ahụike kachasị elu - nwere ike irite uru na RPM na ai. Ozi nlekọta ahụike IT. Ọktoba 17, 2023. Nwetara Maachị 8, 2024. https://www.healthcareitnews.com/news/how-care-cough-one-top-medical-complaints-can-benefit-rpm-and-ai. 
  22. Gabaldón-Figueira JC, Keen E, Giménez G, et al. Acoustic onyunyo nke ụkwara maka ịchọpụta ọrịa iku ume site na iji ọgụgụ isi. European Respiratory Society. Eprel 1, 2022. Nwetara Maachị 8, 2024. https://openres.ersjournals.com/content/8/2/00053-2022#:~:text=Acoustic%20surveillance%20systems%20are%20technically,disease%20in%20individuals%20and%20populations. 
  23. Ụkwara na-adịghị ala ala. Ụlọ ọgwụ Mayo. Julaị 9, 2019. Nwetara Maachị 8, 2024. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-cough/diagnosis-treatment/drc-20351580. 
  24. Markham A. Gefapixant: Nkwado mbụ. Drugs. 2022;82(6):691-695. doi:10.1007/s40265-022-01700-8

Ọdịnaya nke onye otu GAAPP Clinical and Sayensị Ndụmọdụ Panel nyochara