Kura tal-COPD - Pjattaforma Globali tal-Pazjenti bl-Allerġija u l-Passaġġi tan-Nifs

M'hemm l-ebda kura għal mard pulmonari ostruttiv kroniku (COPD)Madankollu, hemm firxa ta’ trattamenti li tista’ tagħmel u mġieba li tista’ tadotta biex tgħin twaqqafha milli tipprogressa – u b’hekk tgħinek tgħix tajjeb bil-kundizzjoni. It-tabib tiegħek se jaħdem mill-qrib miegħek biex jiżviluppa pjan personalizzat. pjan ta' awtoġestjoni biex tkopri l-ħajja ta’ kuljum u x’għandek tagħmel jekk tibda tħossok agħar.

Għajnuna biex tieqaf tpejjep

Jekk għandek COPD u t-tipjip, li tieqaf tista’ tkun l-akbar ħaġa li tista’ tagħmel biex tnaqqas is-sintomi tiegħek u tgħin biex twaqqaf il-kundizzjoni tiegħek milli tiggrava. Staqsi lit-tabib tal-familja tiegħek għal appoġġ b’dan. Jista’ jkun li jkun jista’ joffrilek:

Prodotti li jissostitwixxu n-nikotina, li huma disponibbli f'varjetà ta' forom bħal chewing gum, inalatur, sprej nażali, garża tal-ġilda, lozenge jew pillola taħt l-ilsien
Mediċina biex tnaqqas ix-xewqa tiegħek għan-nikotina u s-sintomi tal-astinenza
Appoġġ fl-imġieba bħal konsulenza individwali, fi grupp, jew online.

Dawk li jadottaw taħlita ta' appoġġ u medikazzjoni għandhom madwar tliet darbiet aktar ċans li jieqfu b'suċċess.

Tilqem

Agħmel tilqima kontra l-influwenza kull sena biex tipproteġik mill-aktar viruses ġodda tal-influwenza kull xitwa. Hemm inqas ċans li jkollok attakki ta' COPD jew timrad serjament u jkollok bżonn tmur l-isptar.

Tista' wkoll titlob lit-tabib tiegħek għal tilqima pnewmokokkali. Din tipproteġi kontra l-infezzjoni pnewmokokkali, li tikkawża pulmonite u mard ieħor. Ikollok bżonnha darba biss, mhux kull sena.

Jekk ma kellekx it-tilqima kkombinata tas-sogħla konvulsiva/difterite/tetnu bħala żagħżugħ, huwa rakkomandat li tieħu dik ukoll.
Għandek ukoll ikollok il- COVID-19 tilqima hekk kif din tkun disponibbli fl-inħawi tiegħek. Ir-riċerka turi li r-riskju li tbati minn sintomi severi b' COVID-19 hija ogħla f'dawk bis-COPD.

Riabilitazzjoni tal-pulmun

Ir-rijabilitazzjoni pulmonari (PR) hija programm individwali ta' eżerċizzju, informazzjoni, u pariri li jgħinek tibqa' attiv jekk għandek kundizzjoni tal-pulmun bħal COPD li tagħmlek bla nifs. Il-biċċa l-kbira tal-programmi ta' PR idumu madwar sitt ġimgħat, li fihom tkun mistieden tattendi s-sessjonijiet tal-grupp darbtejn fil-ġimgħa.
Il-PR ġeneralment tingħata minn tim ta’ professjonisti tas-saħħa – inklużi fiżjoterapisti, infermiera speċjalizzati, u dietisti – f’ambjenti komunitarji. Madwar nofs kull sessjoni ta’ grupp tintefaq fuq superviżjoni. jeżerċitawL-idea hi li titlef nifsek ftit – se tiġi mmonitorjat sabiex tkun tista’ teżerċita mingħajr periklu.
Għalkemm il-PR mhijiex kura għall-COPD, għandha benefiċċji ppruvati għal:

Ittejjeb is-saħħa tal-muskoli, sabiex tieħu n-nifs b'mod aktar effiċjenti u tispiċċa inqas bla nifs
Jippermettilek titgħallem modi kif tlaħħaq aħjar mas-sensazzjoni ta' qtugħ ta' nifs
Żid il-livell ta' saħħa fiżika tiegħek
Ittejjeb il-benesseri mentali tiegħek
Jgħinek titgħallem dwar kif il-kundizzjoni tiegħek taffettwak u kif tista' timmaniġġjaha aħjar. Eżempji ta' suġġetti jinkludu t-teknika tal-inalatur, ikel tajjeb għas-saħħa, il-ġestjoni tal-ansjetà u l-burdata baxxa, u x'għandek tagħmel jekk tħossok ma tiflaħx.

Hemm evidenza li turi li n-nies li jinvolvu ruħhom fir-relazzjonijiet pubbliċi jistgħu jimxu aktar, iħossuhom aħjar fl-attivitajiet tagħhom ta' kuljum, huma anqas probabbli li jkollhom imorru l-isptar, itejbu l-ħajja soċjali tagħhom u ħafna drabi jkunu jistgħu jirritornaw għax-xogħol.

Immaniġġja kwalunkwe problema oħra tas-saħħa

Kundizzjonijiet komuni li jistgħu jkollok mas-COPD jinkludu mard kardjovaskulari, kanċer tal-pulmun, osteoporożi, dipressjoni, ansjetà, u rifluss gastro-esofaġali. Dawn jistgħu jaffettwaw kif il-COPD tiegħek timxi 'l quddiem, speċjalment jekk ma jiġux dijanjostikati u jibqgħu mhux trattati.
It-tabib tiegħek se jistaqsik dwar dan biex jottimizza t-trattament ġenerali tiegħek u s-saħħa ġenerali tiegħek.

Mediċini

Hemm firxa wiesgħa ta' mediċini użati biex jikkuraw il-COPD. Dawn jistgħu jgħinu biex inaqqsu sintomi ta' COPD, imminimizza kemm ikollok attakki ta' ħruq u kemm huma severi, ittejjeb il-ħila tiegħek li tagħmel eżerċizzju, u żżommok kemm jista' jkun b'saħħtek. Il-COPD taffettwa lil kulħadd b'mod differenti għalhekk it-tabib tiegħek se jaħdem miegħek biex ifassal l-aħjar pakkett ta' trattament li jaqbel mal-bżonnijiet tiegħek. L-għan huwa li tottimizza kemm tirrispondi tajjeb għat-trattament u tibbilanċja dan kontra l-effetti sekondarji, il-kontroll tas-sintomi, l-attakki ta' ħruq, u possibbilment l-ispiża.

Inalaturi

Inalatur iwassal il-mediċina direttament fil-passaġġi tan-nifs u l-pulmuni tiegħek hekk kif tieħu n-nifs. Mhux l-inalaturi kollha huma l-istess, għalhekk tabib jew infermier jurik kif tuża l-apparat tiegħek b'mod korrett. It-terapiji inalati użati għall-COPD jinkludu:

Beta-2-agonisti li jaħdmu għal żmien qasir (SABA) jew anti-muskariniċi li jaħdmu għal żmien qasir (SAMA)

SABA u SAMA spiss huma l-ewwel għażla. Dawn huma bronkodilataturi – jagħmlu n-nifs aktar faċli billi jirrilassaw u jwessgħu l-passaġġi żgħar tan-nifs. Dan jista’ jtaffi s-sensazzjoni skomda meta l-pulmuni tiegħek ikunu minfuħin iżżejjed. Tuża dan it-tip ta’ inalatur kull meta tħossok bla nifs sa erba’ darbiet kuljum.

Beta-2-agonisti li jaħdmu fit-tul (LABA) u anti-muskariniċi li jaħdmu fit-tul (LAMA)

LABA u LAMA jintużaw jekk xorta jkollok sintomi ta’ kuljum minkejja li tuża l-inhaler SABA jew SAMA tiegħek b’mod korrett. L-effetti ta’ bronkodilatazzjoni tagħhom idumu aktar u għalhekk ikollok bżonn tużahom darba jew darbtejn kuljum biss.

Kortikosterojdi inalati (ICS)

Jekk ikun meħtieġ, jista' jiżdied ICS mal-inhaler bronkodilatatur li jaħdem fit-tul tiegħek biex jgħin inaqqas l-infjammazzjoni fil-passaġġi tan-nifs tiegħek. L-ICS jista' jipprevjeni madwar kwart tal-każijiet ta' tifqigħ.

Pilloli orali

Jekk is-sintomi tas-COPD tiegħek mhumiex ikkontrollati sew bit-terapija inalata, it-tabib tiegħek jista’ jirrakkomanda li żżid pillola, pillola jew kapsula orali. Skont liema mediċina jirrakkomanda, jista’ jkollok bżonn tieħu dawn kuljum, jew biss meta tesperjenza attakk tal-qalb jew tiżviluppa infezzjoni respiratorja.

Theophylline

Dan huwa bronkodilatatur orali, ġeneralment meħud darbtejn kuljum. L-effetti sekondarji jistgħu jinkludu uġigħ ta’ ras, dardir, problemi biex torqod (insomnja), ħruq ta’ stonku, jew taħbit tal-qalb irregolari/tferfir (palpitazzjonijiet). It-tabib tiegħek se jimmonitorjak u jaġġusta d-doża tiegħek biex jibbilanċja l-kontroll tas-sintomi mal-minimizzazzjoni ta’ kwalunkwe effetti sekondarji.

Mediċina mukolitika

Li tieħu mediċina mukolitika kuljum xi kultant tista' tgħin jekk għandek sogħla persistenti bil-fleħma. Tagħmel il-fleħma aktar faċli biex tisgħol. Carbocisteine huwa mukolitiku preskritt b'mod komuni – jittieħed bħala pillola jew kapsula ġeneralment tliet jew erba' darbiet kuljum. Mukolitiku ieħor – imsejjaħ acetylcysteine – jiġi bħala trab li tħalltu mal-ilma qabel ma tieħdu.

Sterojdi orali

Dawn inaqqsu l-infjammazzjoni tal-passaġġ tan-nifs. Jintużaw l-aktar f'korsijiet qosra – fuq madwar ħamest ijiem – biex jikkuraw attakk ta' rinite partikolarment sever. L-effetti sekondarji jistgħu jinkludu żieda fil-piż, tibdil fil-burdata, u dgħufija tal-għadam (osteoporożi). Għalhekk, jekk teħtieġ tieħu sterojdi għal perjodi itwal, it-tabib tiegħek iżomm id-doża baxxa kemm jista' jkun u jimmonitorja kwalunkwe effett sekondarju bir-reqqa.

Bħala parti mill-pjan ta' awtoġestjoni tiegħek, it-tabib tiegħek jista' jagħtik kors qasir ta' pilloli sterojdi biex iżżommhom id-dar f'każ ta' aggravament.

Antibijotiċi

Jista’ jkollok bżonn kors qasir ta’ antibijotiċi biex tikkura infezzjoni fis-sider u/jew attakk ta’ marda obstruttiva pulmonari (COPD). It-tabib tiegħek jista’ jagħtik kors wieħed ta’ antibijotiċi biex iżżommu d-dar u tieħuh jekk tiżviluppa sintomi ta’ infezzjoni fis-sider.

Roflumilast

Dan huwa tip relattivament ġdid ta' mediċina għall-COPD imsejħa inibitur tal-enzima phosphodiesterase-4. Jittieħed bħala pillola darba kuljum u jaġixxi biex inaqqas l-infjammazzjoni. Tabib speċjalista jista' jippreskrivi roflumilast jekk għandek COPD severa u xorta qed tesperjenza diversi każijiet ta' tifqigħ minkejja li tuża terapija tripla bl-inalatur LAMA/LABA/ICS. Roflumilast għandu aktar effetti sekondarji mit-terapija għall-COPD inalata, inkluż dijarea, tħossok ma tiflaħx, tnaqqis fl-aptit, telf ta' piż, uġigħ addominali, problemi fl-irqad, u uġigħ ta' ras.

Mediċini dijuretiċi

Dawn ineħħu l-ilma żejjed mill-ġisem. Jistgħu jtaffu l-għekiesi minfuħin f'każijiet severi ta' COPD.

Trattamenti oħrajn

Terapija bin-nebulizzatur

Jekk il-COPD tiegħek hija severa jew għandek attakk qawwi ta' marda, magna msejħa nebulizzatur tista' tgħinek tieħu n-nifs tal-mediċina tiegħek permezz ta' maskra tal-wiċċ jew biċċa tal-ħalq biex tgħin ittaffi s-sintomi. Jekk int jew il-persuna li tieħu ħsiebek tkunu mħarrġa biex tagħmlu dan, tistgħu tużaw nebulizzatur id-dar.

Terapija bl-ossiġnu

Jekk il-livelli ta' ossiġnu fid-demm tiegħek huma persistentement baxxi, dan jista' jpoġġi pressjoni żejda fuq qalbek. Jista' jiġi offrut tagħmir sabiex tkun tista' tirċievi terapija bl-ossiġnu d-dar. Dan mhux se jwaqqaf jew inaqqas in-nifs qasir tiegħek, iżda jista' jnaqqas kumplikazzjonijiet tal-qalb bħall-ipertenzjoni pulmonari. Tkun tista' tieħu n-nifs tal-ossiġnu minn maskra tal-wiċċ jew tubu tal-imnieħer. Hemm modi differenti kif tista' tuża l-ossiġnu fid-dar:

It-terapija bl-ossiġnu fit-tul tistabbilizza l-livelli tal-ossiġnu tiegħek għal 15-il siegħa jew aktar
It-terapija bl-ossiġnu ambulatorja – imsejħa wkoll ossiġnu portabbli – tippermettilek tkun aktar attiv id-dar jew meta toħroġ barra
It-terapija palljattiva bl-ossiġnu tista' tgħin biex ittaffi l-qtugħ ta' nifs bħala parti mill-kura palljattiva jew fi tmiem il-ħajja.

L-ossiġnu huwa fjammabbli ħafna u m'għandekx tpejjep waqt li tkun qed tagħmel din it-terapija minħabba r-riskju ta' nar jew splużjoni.

Ventilazzjoni mhux invażiva

Il-ventilazzjoni mhux invażiva (NIV) hija magna portabbli li tgħinek tieħu n-nifs. Tieħu n-nifs permezz ta’ maskra tal-wiċċ jew tal-imnieħer – it-tobba mhux se jkollhom bżonn idaħħlu tubu fit-trakea (il-pajp tan-nifs). Il-magni NIV inaqqsu ftit mix-xogħol iebes tan-nifs meta jkollok attakk sever tal-COPD u teħtieġ kura l-isptar.

Terapija NIV ta’ suċċess tista’ tkun effettiva fi żmien siegħa jew sagħtejn. Int inqas probabbli li tiżviluppa kumplikazzjonijiet waqt li tkun l-isptar u żżid iċ-ċansijiet tiegħek li tkun tista’ tirritorna d-dar aktar kmieni.

Kirurġija

Madwar persuna waħda minn kull 50 b'COPD għandha enfisema li tista' tibbenefika minn operazzjoni ta' tnaqqis tal-volum tal-pulmun. Din l-operazzjoni għandha l-għan li tneħħi:

Tessut tal-pulmun bil-ħsara
Spazji kbar tal-arja (imsejħa bullae) li jaqbdu l-arja.

It-tnaqqis tal-agħar żoni tal-pulmuni tiegħek jippermetti li l-partijiet li jifdal b'saħħithom jirrilassaw u jaħdmu aħjar.

Numru żgħir ta’ nies b’COPD severa ħafna jistgħu jiġu kkunsidrati għal trapjant tal-pulmun. Staqsi lit-tabib tiegħek jekk taħseb li inti tista’ tkun adattat/a.

Tgħallem aktar dwar kif ittaffi s-sintomi tas-COPD tiegħek u ttejjeb il-kwalità tal-ħajja tiegħek fil-gwida tagħna għal Immaniġġjar tas-COPD.

Sorsi:
BLF 2018. Proċeduri għat-tnaqqis tal-volum tal-pulmun għall-enfisema.

BLF 2019. X'inhuma t-trattamenti għall-COPD?.

BLF 2020. Riabilitazzjoni Pulmonari (PR).

BLF 2021. Terapija bl-ossiġnu fid-dar.

ELF 2021. Ngħixu tajjeb bil-COPD.

ELF 2021. Riabilitazzjoni pulmonari fl-adulti.

2021 TAD-DEHEB.

L-NLM tal-Istati Uniti. 2021. COPD.

NHS 2019. Kura. Mard pulmonari ostruttiv kroniku (COPD).

NHS 2020. Champix (varenicline).

NICE 2017. Roflumilast għall-kura ta' mard pulmonari ostruttiv kroniku.