Yintoni uKhohlokhohlo oluNgapheliyo?
Ukhohlokhohlo olungapheliyo lukhohlokhohlo oluthatha ngaphezu kweeveki ezisi-8. Oku kwenzeka rhoqo ngenxa yokuba imithambo-luvo emqaleni kunye neendlela zomoya zinovakalelo olungaphezulu. Oku kunokuqala emva kosulelo olufana nokhohlokhohlo, COVID-19, okanye umkhuhlane.
Abantu abanokhohlokhohlo olungapheliyo bahlala beqaphela ukuba izinto zemihla ngemihla zinokubangela ukukhohlela kwabo. Ezi zinto zicaphukisayo zinokuquka ivumba elinamandla (umzekelo, izinto ezihlaziya umoya, izikhupha-vumba, iziqhumiso kwiinhaler), utshintsho kwiqondo lobushushu (kubanda ukuya kushushu kwaye kushushu ukuya kubanda), nokutshintsha kwendlela yokuma (ukulala phantsi ebusuku nasemva kokuvuka ekuseni). Ezinye izinto ezibangela ukhohlokhohlo zinokuquka ukuhleka okanye ukuthetha, ngakumbi efowunini.
UKhohlokhohlo oluNgapheliyo iNavigator yesigulana
Ukukhwehlela yindlela eqhelekileyo yokuzikhusela enceda ekukhuseleni umzimba ngokususa izinto ezikucaphukisayo kwimibhobho yomoya. Nangona kunjalo, xa ukukhwehlela kuqhubeka ixesha elide, kunokuba luphawu lwengxaki yempilo efihlakeleyo.
Ichazwa njengokukhwehlela okuhlala iiveki ezingaphezu kwezi-8 kubantu abadala okanye ngaphezulu kweeveki ezi-4 ebantwaneni. Ukukhwehlela okungapheliyo kunokuchaphazela ukulala, imisebenzi yemihla ngemihla, kunye nomgangatho wobomi.
Iimeko ezininzi ezahlukeneyo zinokubangela ukukhwehlela okungapheliyo, kubandakanya i-asthma, iingxaki ze-sinus, i-acid reflux, kunye namayeza athile. Kwezinye iimeko, ukukhwehlela kunokuqhubeka nokuba emva kokuba izizathu eziqhelekileyo zinyangiwe.
Ngenxa yokuba zininzi izizathu ezinokubakho, ukuqonda ukukhwehlela okungapheliyo ngamanye amaxesha kunokuba yinto edidayo. Ulwazi olungezantsi lwenzelwe ukukunceda ufunde ngakumbi malunga noku:
- yintoni ukukhwehlela okungapheliyo
- iimpawu eziqhelekileyo kunye nezinto ezibangela oko
- iimeko ezinokubakho ezisisiseko
- indlela efunyaniswa ngayo ukukhwehlela okungapheliyo
- iinketho zonyango kunye nezicwangciso zokumelana
Sebenzisa iPatient Navigator engezantsi ukuze uhlolisise umxholo ngamnye kwaye ufunde ngakumbi malunga nokukhwehlela okungapheliyo kunye nendlela okunokulawulwa ngayo. Xa sele uluhlolisisile lonke ulwazi, thatha uvavanyo ukuze uvavanye oko ukufundileyo.
Ngokungafaniyo nezinye iintlobo zokhohlokhohlo, ukhohlokhohlo olungapheliyo ludla ngokuvelisa i-mucus encinci okanye ingabikho. Kananjalo ayiqhelekanga ukudityaniswa naziphi na iimpawu “zeflegi ebomvu” njengokukhohlela igazi okanye ukuncipha kobunzima obuninzi. Ingenziwa ibe mbi ngakumbi ngeemeko ezifana ne-asthma, iingxaki ze-sinus okanye i-post-nasal drip, kunye ne-acid reflux (GERD).
Ngamanye amaxesha oogqirha basebenzisa amagama ahlukeneyo okhohlokhohlo olungapheliyo kunye nezizathu ezahlukeneyo okanye izinto ezibangelayo.
- Ngamanye amaxesha ukhohlokhohlo alupheli nasemva kokuba oogqirha benyanga ezona zizathu zixhaphakileyo. Oku kubizwa UKhohlokhohlo oluNgapheliyo.
- Ukuba akukho sizathu sicacileyo sifunyenweyo, siyabizwa Ukhohlokhohlo olungapheliyo lwe-idiopathic.
- Abantu abaninzi banalo I-Cough Hypersensitivity Syndrome, or ukhohlokhohlo lwe-neurogenic, apho imithambo-luvo yendlela yomoya ibuthathaka ngokugqithisileyo.
- Ukhohlokhohlo oluhlala ixesha elide lunokwenzeka nakwizifo zemiphunga.
- Omnye umzekelo ngulo Idiopathic Pulmonary Fibrosis (IPF), imeko apho imiphunga iba lukhuni kwaye ibe namanxeba.
- Omnye umzekelo Izifo zeMiphunga eNgaphakathi (ILDs), liqela leemeko ezibangela ukudumba okanye amanxeba emiphungeni. Ukwazi ezi ntlobo kunceda izigulane kunye noogqirha bakhethe ukhathalelo olungcono.
Iiflaya zeMfundo
Misa imfundo yakho ngokuKhohlela kunye nenkqubo kanozakuzaku wesigulana
Kwinkqubela phambili ebalulekileyo yolawulo lwesifo sokuphefumla esingapheliyo, ngo-Epreli ka-2024 i-GAAPP idibanise imikhosi kunye ne-Esperity, umntu ohamba phambili kwizisombululo zokhathalelo lwezempilo, ukwazisa i-portal ye-art ezinikele kukhohlokhohlo olungapheliyo, nogxininiso oluthile. ukhohlokhohlo olungapheliyo. Le ntsebenziswano imiselwe ukuphakamisa ulwazi kunye nokuphucula iziphumo zolu luntu lwezigulane lungagcinwanga ngokunikezela ngezibonelelo zemfundo ezibanzi kunye nenkqubo yoMmeli weZigulane enzulu.
Ucaphulo
- Alyn H. Morice, Eva Millqvist, Kristina Bieksiene, Surinder S. Birring, Peter Dicpinigaitis, Christian Domingo Ribas, Michele Hilton Boon, Ahmad Kantar, Kefang Lai, Lorcan McGarvey, David Rigau, Imran Satia, Jacky Smith, woo-jung ingoma, UThomy Tonia, uJan WK van den Berg, umirjam jg uVan Manen kunye no-Angela Zacharasiewicz. EUR Respir J 2020; 55: 1901136. I-European Respiratory Society. NgoNovemba 1, 2020. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://erj.ersjournals.com/content/56/5/1951136.
- Irwin RS, French CL, Chang AB, Altman KW, CHEST Expert Cough Panel*. Ukuhlelwa kokukhwehlela njengempawu kubantu abadala kunye ne-algorithms yokulawula: Isikhokelo sesifuba kunye nengxelo yepaneli yeengcali. Isifuba. NgoJanuwari 2018. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6689094/.
- McGarvey LP. Ngaba ukhohlokhohlo lwe-idiopathic lukhona? Imiphunga. 2008;186 Inkxaso 1:S78-S81. doi:10.1007/s00408-007-9048-4 Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18008103/. .
- Backer V, Porsborg A, Hansen V, et al. Uphononongo olusekelwe kwirejista: Ukukhohlela - into eqhelekileyo kubantu abadala - iyeza le-BMC pulmonary. I-BioMed Central. NgoNovemba 19, 2022. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://bmcpulmmed.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12890-022-02228-z.
- Kum E, Brister D, Diab N, et al. Ukuqhelana kwabasebenzi bezempilo baseKhanada kunye nezikhokelo zokhohlokhohlo olungapheliyo kunye namava oxilongo kunye nolawulo: Uvavanyo olunqamlezileyo - imiphunga. SpringerLink. NgoFebruwari 18, 2023. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://link.springer.com/article/10.1007/s00408-023-00604-y.
- Everett CF, Kastelik JA, Thompson RH, Morice AH. Ukhohlokhohlo olungapheliyo ekuhlaleni: Uhlolo lwemibuzo – ukukhohlela. I-BioMed Central. NgoMatshi 23, 2007. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://coughjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1745-9974-3-5.
- Arinze JT;Hofman A;de Roos EW;de Ridder MAJ;Verhamme KMC;Stricker B;Brusselle GG;Luik AI; Ubudlelwane bokukhohlela okungapheliyo kunye nokudakumba: Uphononongo olusekwe kuluntu olulindelekileyo. Uphando oluvulekileyo lwe-ERJ. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35402604/.
- USano A, uTashiro K, uFukuda T. Ukophuka kweembambo ezibangelwa kukukhohlela. Asian cardiovascular & annals thoracic. Ngo-Oktobha 23, 2015. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26207003/.
- Sünnetçioğlu A, Batur A. Ukuqhekeka kwembambo okubangelwa ukukhohlela: Ingxelo yetyala. 2015. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://jag.journalagent.com/ejm/pdfs/EJM_20_4_254_255.pdf.
- Ingoma WJ, Chang YS, Faruqi S, et al. I-Global Epidemiology ye-Chronic Cough kubantu abadala: Uphononongo olucwangcisiweyo kunye nohlalutyo lwe-meta. Umbutho waseYurophu wokuphefumla. NgoMeyi 1, 2015. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://erj.ersjournals.com/content/45/5/1479.
- Ford AC, Forman D, Moayyedi P, Morice AH. Ukukhohlela kuluntu: Uphando olunqamlezileyo kunye nobudlelwane neempawu zesisu. Thorax. Novemba 2006. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2121176/.
- M; F. Ukuphindaphindeka kokukhohlela okuzingileyo kunye neendlela zokufuna unyango kunye neziphumo zonyango zovavanyo lwe-intanethi. I-Allergology yamazwe ngamazwe : ijenali esemthethweni yoMbutho waseJapan weAllergology. Ngo-Agasti 25, 2012. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22918212/.
- Francis D. Ukukhohlela okungapheliyo kunye nesifo se-reflux ye-gastroesophageal. IGastroenterology kunye neHepatology. NgoJanuwari 2016. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4865789/.
- Huang K, Gu X, Yang T, et al. Ukuxhaphaka kunye nomthwalo wokukhohlela okungapheliyo e-China: Uphononongo lwelizwe lonke. Umbutho waseYurophu wokuphefumla. NgoJulayi 1, 2022. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://openres.ersjournals.com/content/8/3/00075-2022.
- UMann J, Goh NSL, Holland AE, Khor YH. Ukukhohlela kwi-idiopathic pulmonary fibrosis. Imida. NgoSeptemba 20, 2021. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fresc.2021.751798/full.
- Kahrilas PJ, Altman KW, Chang AB, et al. Ukukhwehlela okungapheliyo ngenxa ye-reflux ye-gastroesophageal kubantu abadala: Isikhokelo sesifuba kunye nengxelo yepaneli yeengcali. Isifuba. Disemba 2016. Ifikeleleke nge-8 kaMatshi ngo-2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6026249/.
- Huang K, Gu X, Yang T, Xu J, Yang L, Zhao J, Zhang X, Bai C, Kang J, Ran P, Shen H, Wen F, Chen Y, Sun T, Shan G, Lin Y, Wu S , Wang R, Shi Z, Xu Y, Ye X, Song Y, Wang Q, Zhou Y, Li W, Ding L, Wan C, Yao W, Guo Y, Xiao F, Lu Y, Peng X, Xiao D, Bu X, Zhang H, Zhang X, An L, Zhang S, Cao Z, Zhan Q, Yang Y, Liang L, Dai H, Cao B, He J, Chung KF, Wang C. Ukuxhaphaka, imingcipheko, kunye nokulawulwa kwe-asthma e China: isifundo cross-amacandelo kazwelonke. I-Lancet. Ngo-Agasti 3, 2019. Ifikeleleke nge-8 kaMatshi, ngo-2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31230828/.
- Wang G, Hallberg J, Bergström PU, et al. Uvavanyo lwe-bronchitis engapheliyo kunye nezinto ezinobungozi kubantu abadala abancinci: Iziphumo ezivela kwi-bamse. Umbutho waseYurophu wokuphefumla. NgoMatshi 1, 2021. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://erj.ersjournals.com/content/57/3/2002120.abstract.
- Mirabelli MC, London SJ, Charles LE, et al. Umsebenzi kunye neziganeko zeminyaka emithathu zeempawu zokuphefumla kunye nokusebenza kwemiphunga kuyehla: Uphononongo lwe-Aric. Uphando lokuphefumla. NgoMatshi 20, 2012. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22433119/.
- Lytras T, Kogevinas M, Kromhout H, et al. Ukuvezwa komsebenzi kunye neziganeko ze-bronchitis engapheliyo kunye neempawu ezinxulumene namashumi amabini eminyaka: i-European Community Respiratory Health Survey. Amayeza omsebenzi kunye nokusingqongileyo. Epreli 2019. Ifikeleleke ngoMatshi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30700596/.
- Siwicki B. Ukhathalelo lokukhohlela - esinye sezikhalazo eziphezulu zonyango - sinokuzuza kwi-RPM kunye ne-ai. Healthcare IT News. Ngo-Oktobha 17, 2023. Ifikeleleke nge-8 kaMatshi, ngo-2024. https://www.healthcareitnews.com/news/how-care-cough-one-top-medical-complaints-can-benefit-rpm-and-ai.
- Gabaldón-Figueira JC, Keen E, Giménez G, et al. Uvavanyo lokukhohlela ngeAcoustic lokubona isifo sokuphefumla kusetyenziswa ubukrelekrele bokwenziwa. Umbutho waseYurophu wokuphefumla. Epreli 1, 2022. Ifikeleleke nge-8 kaMatshi, ngo-2024. https://openres.ersjournals.com/content/8/2/00053-2022#:~:text=Acoustic%20surveillance%20systems%20are%20technically,disease%20in%20individuals%20and%20populations.
- Ukukhohlela okungapheliyo. Ikliniki yaseMayo. NgoJulayi 9, 2019. Ifikeleleke nge-8 kaMatshi, ngo-2024. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-cough/diagnosis-treatment/drc-20351580.
- Markham A. Gefapixant: Imvume yokuqala. Imithi. 2022;82(6):691-695. doi:10.1007/s40265-022-01700-8
Umxholo uhlaziywe lilungu le-GAAPP Clinical and Scientific Advisory Panel


