Kini COPD?

Àrùn ọ̀nà ẹ̀dọ̀fóró oníjìnlẹ̀ (COPD) jẹ́ ọ̀rọ̀ ìṣègùn tí a ń lò láti ṣe àpèjúwe ipò ẹ̀dọ̀fóró kan tí ó máa ń jẹ́ kí àwọn ọ̀nà atẹ́gùn dínkù tí yóò sì di ìdènà èyí tí ó sì jẹ́ kí mími le.

Nigbati ọrọ naa ba ti fọ, o le rii bii itumọ ṣe gba itumọ rẹ:

Onibaje: igba pipẹ ati ipo ti nlọ lọwọ ti kii yoo lọ

Idilọwọ: Awọn ọna atẹgun ninu ẹdọforo rẹ ti dín wọn si di idinamọ tabi dina, ti o jẹ ki o ṣoro fun wọn lati gbe afẹfẹ jade.

Atẹgun: ipo ti o ni ipa lori ẹdọforo rẹ

Arun: ipo iṣoogun ti a mọ 

COPD ni a le ṣe apejuwe bi aisan ti awọn ọna atẹgun (anmitis onibaje) ati / tabi arun ti awọn apo afẹfẹ (emphysema).

  • Onibaje onibaje ni ayẹwo nigba ti ẹnikan ba ni awọn aami aiṣan ikọ fun igba pipẹ (ọpọlọpọ oṣu tabi ọdun) ti o si kọ phlegm, eyiti a tun pe ni sputum tabi mucus. Nigbagbogbo o fa nipasẹ siga siga, ṣugbọn awọn eniyan ti ko mu siga ti wọn tun ṣiṣẹ tabi gbe ni awọn aaye ti wọn ti nmi eruku, epo biomass (fun apẹẹrẹ, igi ina), eefin kemikali, tabi alapapo ile ati sise tun le ni anmitis onibaje. Arun reflux gastroesophageal (eyiti a npe ni GERD) tun ni nkan ṣe pẹlu ayẹwo yii. 

Onibajẹ anm jẹ abajade ti irritation ati igbona ti awọn tubes bronchial (awọn ọna atẹgun) - awọn tubes lodidi fun gbigbe afẹfẹ nipasẹ awọn ẹdọforo. Awọn tubes wú ati ki o ṣe agbejade-soke ti mucus lẹgbẹẹ awọ ara. Awọn ẹya ti o dabi irun kekere ninu awọn tubes ti a npe ni cilia ni deede ṣe iranlọwọ lati gbe iṣan jade kuro ninu awọn ọna atẹgun, ṣugbọn nigbami wọn ko ṣiṣẹ daradara. Eyi fa kikojọpọ awọn pilogi mucus ti o ṣoro lati Ikọaláìdúró ati nigba miiran jẹ ki o ṣoro lati gba afẹfẹ wọle ati jade ninu ẹdọforo. Awọn eniyan ti o ni bronchitis onibaje le tun ni awọn aami aiṣan ti àyà tabi irora inu.  

  • emphysema nikan ni a ṣe ayẹwo nipasẹ awọn idanwo aworan ẹdọfóró (bii CT scan) ti o ṣe afihan ibajẹ si awọn odi ti awọn apo afẹfẹ kekere ninu ẹdọfóró ni opin awọn tubes bronchial - ti a npe ni alveoli - ibajẹ yii jẹ ki wọn pọ sii. Alveoli deede ṣe ipa pataki ni gbigbe atẹgun sinu ẹjẹ rẹ ati sisẹ erogba oloro pada jade. Emphysema ndagba lori akoko, ati pe kii ṣe gbogbo eniyan ti o ni emphysema ni kutukutu ni awọn aami aisan, ṣugbọn nini emphysema le jẹ ki o ṣoro lati simi nitori pe awọn apo afẹfẹ ti o tobi si npa afẹfẹ ninu ẹdọfóró. Ti ṣe iwadii idẹkùn afẹfẹ nipa lilo awọn idanwo iṣẹ ẹdọfóró.

O fẹrẹ to 380 milionu eniyan ni agbaye ni o ni ipa nipasẹ COPD. O jẹ okunfa kẹta ti o fa iku lẹhin arun ọkan ati ọpọlọ.[2]

Ti o ba ni arun aiṣan ti o ni idena ti ẹdọforo, o di diẹ sii le lati simi. COPD jẹ ilọsiwaju, afipamo ibajẹ si ẹdọforo rẹ ko le yi pada ati pe o le ni ilọsiwaju. Itọju, oogun, ati awọn atunṣe igbesi aye le ṣe iranlọwọ fun ọ lati kọ ẹkọ lati ṣakoso rẹ daradara, ṣakoso awọn aami aisan rẹ, ati pe o le fa fifalẹ ilọsiwaju ti COPD. 

Awọn aami aisan akọkọ pẹlu:

  • Gbigba ni irọrun mimi (ọrọ ti o wọpọ ti a lo fun ailagbara ni dyspnea) 
  • Ikọaláìdúró ti o tẹsiwaju pẹlu phlegm
  • Loorekoore àkóràn àyà 
  • Wiwa, paapaa ni oju ojo tutu

Awọn aami aisan naa le waye ni gbogbo igba, tabi wọn le buru si ni awọn akoko kan, gẹgẹbi nigbati o ba ni ikolu tabi simi ni ẹfin ti ara ẹni, afẹfẹ ti o bajẹ, tabi èéfín. Awọn wọnyi ni a npe ni exacerbations, tabi igbona-soke, ti COPD rẹ. O tun ṣee ṣe lati ni iriri awọn aami aisan miiran pẹlu COPD, paapaa nigbati arun na ba di pupọ tabi o ni awọn ọran ilera miiran (comorbidities) paapaa. 

Diẹ ninu awọn apẹẹrẹ ti awọn aami aisan miiran pẹlu:

  • Tire ati aini agbara 
  • Awọn kokosẹ wiwu, awọn ẹsẹ ati ẹsẹ, eyiti o fa nipasẹ ikojọpọ omi (eyi ni a mọ si edema)
  • Pipadanu iwuwo laimọ 
  • Ni iriri titẹ àyà tabi irora
  • Ikọaláìdúró ẹjẹ - botilẹjẹpe eyi le jẹ ami ti nkan miiran, nitorinaa awọn idanwo diẹ sii le nilo lati ṣe akoso awọn ipo miiran.

Ti o ba ni COPD ati awọn aami aisan rẹ buru si, tabi o ko ni idaniloju ti aami aisan kan ba ni asopọ si COPD, kan si dokita tabi olupese ilera.

COPD ndagba nitori ibajẹ igba pipẹ si ẹdọforo ti o fa ki wọn di inflamed tabi bajẹ, idilọwọ, ati dín. Siga mimu jẹ idi akọkọ ti COPD. Sibẹsibẹ, kii ṣe gbogbo awọn ti nmu taba, paapaa awọn ti nmu taba lile, ni idagbasoke COPD, ati pe o kere ju 20-30 ogorun awọn eniyan ti o ni COPD kii ṣe taba.[3]  

O ṣe pataki lati mọ eyi COPD le ni idaabobo! Boya tabi kii ṣe eniyan ṣe idagbasoke COPD ni igbesi aye wọn ni ipa nipasẹ apapọ eka ti agbegbe wọn ati atike jiini. Fun apẹẹrẹ, awọn iwadii aipẹ ṣe imọran pe nini awọn ọna atẹgun kekere ti o ni ibatan si iwọn ẹdọforo le sọ eniyan silẹ si agbara mimi kekere ati eewu ti COPD ti o pọ si. Awọn iṣẹlẹ igbesi aye ibẹrẹ bi ikolu tabi iya ti o nmu siga le fi ẹnikan sinu ewu fun idagbasoke COPD.

ewu okunfa fun COPD pẹlu:

  • Awọn oluranlọwọ ayika
    • Siga siga tabi itan ti siga
    • Ifihan iṣẹ (iṣẹ) si eruku, eefin, tabi awọn kemikali
    • Idooti afefe
  • Awọn okunfa eewu jiini (ie, aipe antitrypsin alpha-1, ipo toje eyiti o jẹ ki eniyan ni ifaragba si COPD ni ọjọ-ori ọdọ)
  • Idagbasoke ẹdọfóró ati awọn okunfa ti ogbo
  • Awọn akoran onibaje (fun apẹẹrẹ, HIV ni nkan ṣe pẹlu COPD)
  • Awujo ati aje ti riro
  • Awọn akoran àyà igba ewe nigbagbogbo tabi idagbasoke ẹdọfóró ti ko dara

siga

Gẹgẹbi a ti sọ tẹlẹ, mimu siga jẹ idi akọkọ ti COPD. Botilẹjẹpe kii ṣe gbogbo eniyan ti o mu siga ni idagbasoke ipo naa, idinku siga siga ni a gbaniyanju gaan bi itọju ti a fun ni ọna asopọ laarin mimu siga ati akàn, arun ọkan, ati awọn arun onibaje to ṣe pataki. Awọn ọna orisun-ẹri pupọ wa ati awọn isunmọ lati ṣe iranlọwọ ni didawọ siga mimu. Awọn itọju aropo Nicotine ati awọn oogun ti han lati ṣe iranlọwọ.[4] Ọpọlọpọ awọn ajo tun funni ni awọn ẹgbẹ atilẹyin ati awọn olukọni ikẹkọ lati ṣe atilẹyin fun awọn eniyan ti o dawọ siga mimu. 

O tun wa ni kutukutu lati ni oye awọn ewu igba pipẹ ti vaping ati awọn iwadii kutukutu daba pe vaping ni nkan ṣe pẹlu arun ẹdọfóró.[4] Iṣoogun COPD ati agbegbe agbawi ni gbogbogbo n ṣe irẹwẹsi lilo awọn siga e-siga ati vaping, boya ni aaye siga taba tabi bi ohun elo imukuro siga. Soro si ẹgbẹ ilera rẹ nipa ohun ti o le ṣiṣẹ julọ fun ọ.

Awọn eefun ati eruku ni ibi iṣẹ

O fẹrẹ to 24% ti ipa agbaye ti COPD jẹ idi nipasẹ ifihan ibi iṣẹ.[5] Gẹgẹbi Iṣẹ Ilera ti Orilẹ-ede UK, diẹ ninu eruku iṣẹ ati awọn kemikali le fa COPD, pataki ti o ba simi wọn, pẹlu:[6]

  • Cadmium eruku ati eefin.
  • Ọkà ati iyẹfun eruku.
  • eruku yanrin.
  • Awọn epo alurinmorin.
  • Isocyanates.
  • Ekuru eru.

Idooti afefe

Idoti afẹfẹ ti ile ni ipa lori awọn ọkẹ àìmọye agbaye. Idana sisun lori ina fun sise ati alapapo ni awọn ile ti ko ni afẹfẹ le jẹ ọkan ninu awọn idi akọkọ. Eyi le fi awọn eniyan ni ọpọlọpọ awọn orilẹ-ede to sese ndagbasoke - paapaa awọn obinrin, ti o ṣe pupọ julọ awọn iṣẹ ṣiṣe sise - ni eewu nla ti COPD. Awọn ibi ina ina ati awọn ẹrọ igbona tun mu idoti afẹfẹ inu ile pọ si.

A mọ pe didara afẹfẹ ti ko dara ni awọn ilu ati awọn ilu le ṣe ipalara si ẹdọforo wa, paapaa fun awọn eniyan ti o ti ni ọkan tabi awọn ipo atẹgun tẹlẹ. Sibẹsibẹ, ko ṣe afihan bi iyẹn ṣe ni ipa lori awọn aye wa lati ṣe idagbasoke COPD, nitori pe a nilo iwadii diẹ sii.[7]

Jiini

Ti o ba ni ipo jiini ti o ṣọwọn ti a pe ni aipe alpha-1-antitrypsin (AATD), o ṣee ṣe diẹ sii lati dagbasoke COPD. Nipa awọn eniyan miliọnu 3.4 ni agbaye ni AATD, [8] eyiti o wọpọ julọ ni awọn eniyan ti idile idile Yuroopu.[9] 

Alpha-1-antitrypsin jẹ kemikali ti o ṣe deede ninu ẹdọ ti o daabobo ẹdọforo wa lati awọn nkan ti o lewu ati awọn akoran. Awọn eniyan ti o ni AATD ko ni alpha-1 antitrypsin, ati pe eyi le ja si idagbasoke COPD. O tun le ni COPD ni ọjọ ori ti o kere ati pe COPD rẹ le ni ilọsiwaju ni kiakia, [10] paapaa ti o ba mu siga.[11] Ti o ba mu siga, o jẹ Nitorina ani diẹ pataki lati da. Beere dokita rẹ tabi olupese ilera kini ilera miiran ati awọn ọna igbesi aye ti o le ṣe ati wa awọn agbegbe atilẹyin ti awọn miiran pẹlu Alpha-1.

Awọn eniyan ti o ni COPD le ni awọn oriṣiriṣi iredodo ti o le ṣe idanimọ nipasẹ wiwọn awọn sẹẹli ajẹsara (fun apẹẹrẹ, neutrophils tabi eosinophils) tabi awọn ọlọjẹ ni sputum tabi awọn iwọn oriṣiriṣi ni afẹfẹ exhaled (FeNO). Imọ ilọsiwaju aipẹ ti awọn subtypes igbona wọnyi ṣe iranlọwọ fun awọn olupese ati awọn olupilẹṣẹ oogun ni idojukọ ọna itọju ti o dara julọ.  

Ni ọpọlọpọ awọn eniyan ti o ni COPD, iru ipalara ti o wọpọ julọ jẹ ipalara neutrophilic, paapaa awọn eniyan ti o jẹ tabi ti nmu taba. Ṣugbọn 20–40% ni iredodo Iru 2 ti o ni nkan ṣe pẹlu awọn eosinophils giga.[12] Ninu awọn idanwo ile-iwosan, awọn eniyan ti o ni ipele eosinophil ti o ga julọ dahun daradara si itọju pẹlu awọn sitẹriọdu ti a fa simu.[13]

Ti o ba ni iriri awọn aami aiṣan ti COPD - gẹgẹbi aisimi ti o pọ si, Ikọaláìdúró ti kii yoo lọ, mimi, tabi awọn akoran àyà loorekoore - laibikita ọjọ-ori rẹ tabi itan-itan ti mimu, wo dokita tabi olupese ilera. 

Ikọja

Bawo ni COPD ṣe wọpọ? Ni agbaye, ni ayika 380 milionu eniyan ni COPD. Ni Yuroopu, diẹ sii ju eniyan miliọnu 36 ni COPD - iyẹn ni igba mẹrin awọn olugbe Ilu Lọndọnu.[14] COPD jẹ mejeeji ti ko ni iwadii ati aiṣedeede. Eyi jẹ apakan nitori COPD ti ndagba laiyara ni awọn ọdun, ọpọlọpọ awọn eniyan nikan bẹrẹ lati da awọn aami aisan mọ ni ọdun 50 wọn.[15] Aisi iraye si idanwo ti o yẹ ati aiṣedeede ni lilo itọnisọna ti o ni ibatan si ayẹwo tun ṣe alabapin si ọran yii.[16]

COPD nigbagbogbo ni ipa lori awọn ti o ni awọn ipele kekere ti eto-ẹkọ, owo-wiwọle, ati iṣẹ ati pe a rii ni awọn oṣuwọn ti o ga julọ ni awọn orilẹ-ede kekere- si aarin-owo oya. Awọn oniwadi ati agbegbe agbawi COPD n ṣiṣẹ lati koju awọn aiṣedeede wọnyi.

Ilana ayẹwo

Bawo ni COPD ṣe ayẹwo? Awọn igbesẹ pupọ ni o ni ipa ninu ṣiṣe ayẹwo ti COPD. Dọkita rẹ yoo beere lọwọ rẹ nipa awọn aami aisan rẹ ati bii wọn ṣe ni ipa lori igbesi aye ojoojumọ rẹ:

  • Imira - Ṣe o tẹsiwaju, ti o buru si ni akoko pupọ, ṣe o buru ju ti o ba ṣe adaṣe tabi ṣe adaṣe ti ara, ṣe o ṣẹlẹ ni alẹ tabi ni awọn igba miiran?
  • Ikọra – ṣe o wa ki o lọ, ṣe o gbe phlegm, ṣe o tun mimi bi?
  • Àkóràn àyà – igba melo ni o gba awọn wọnyi?
  • Ebi / itan omo - Ṣe eyikeyi ninu awọn ibatan ti o sunmọ ni awọn iṣoro atẹgun, bawo ni ilera rẹ bi ọmọ ati ọmọde?
  • Awọn okunfa ewu tabi awọn ifihan Ṣe o jẹ taba tabi taba tẹlẹ, ṣe iṣẹ rẹ tabi igbesi aye ile mu ọ wa si olubasọrọ pẹlu idoti afẹfẹ (fun apẹẹrẹ awọn eruku, vapours, èéfín, gaasi, awọn kemikali, ẹfin lati sise ile, tabi epo alapapo)?
  • Awọn ami aisan miiran Ṣe o ti ni pipadanu iwuwo eyikeyi, wiwu kokosẹ, rirẹ, irora àyà tabi iwúkọẹjẹ ẹjẹ? Iwọnyi ko wọpọ, paapaa ni COPD kekere, ati pe o le tọka si ayẹwo miiran.

Wọn yoo tun tẹtisi àyà rẹ pẹlu stethoscope, ṣe akiyesi ọjọ ori rẹ, ki o si ṣe iṣiro atọka ibi-ara rẹ (BMI) lati giga ati iwuwo rẹ. 

Ti dokita rẹ ba fura pe o ni COPD, iwọ yoo nilo idanwo kan ti a pe spirometry.

Spirometry ṣe iwọn agbara ẹdọfóró rẹ ati bi o ṣe le yara simi afẹfẹ jade. Abajade ti a npe ni iwọn ipari ti a fi agbara mu ni iṣẹju 1 (FEV1) yoo ṣe iwọn iye afẹfẹ ti o fa jade ninu ẹdọforo rẹ. Eyi ati awọn abajade miiran le ṣe iranlọwọ fun dokita rẹ lati sọ ti awọn ẹdọforo rẹ ba ni idinamọ tabi dina. 

Spirometry jẹ boṣewa goolu lọwọlọwọ ti idanwo fun COPD; o tun le ṣe iranlọwọ lati ṣe akoso awọn ipo ẹdọfóró miiran, gẹgẹbi ikọ-fèé (aisan ẹdọfóró kan ti o ni irora ti o nfa ati dín awọn ọna atẹgun). O tun le ni X-ray àyà, ọlọjẹ CT, tabi idanwo ẹjẹ lati ṣe akoso awọn ipo miiran ati ṣe iwadii COPD. Nipa awọn ọlọjẹ CT:

  • Ayẹwo CT iwọn kekere ti ọdọọdun (LDCT) ni a ṣe iṣeduro fun ibojuwo akàn ẹdọfóró ni awọn eniyan ti o ni COPD nitori mimu siga, ni ibamu si awọn iṣeduro fun gbogbo eniyan.
  • A ko ṣe iṣeduro LDCT lododun fun ibojuwo akàn ẹdọfóró ni awọn eniyan ti o ni COPD ti ko ni ibatan si siga, nitori data ti ko to lati fi idi anfani lori ipalara.

Awọn aaye pataki:

Kini "awọn ipele" ti COPD? Nigbati a ba ṣe ayẹwo rẹ, iwọ yoo gbọ nipa bibo aropin ṣiṣan afẹfẹ ti a ṣalaye nipa lilo awọn ipele idanwo iṣẹ ẹdọfóró GOLD 1 (ìwọnba) -4 (pupọ pupọ), ati boya o ni emphysema. Awọn itumọ wọnyi ṣe iranlọwọ fun awọn olupese ilera rẹ ṣeduro awọn aṣayan itọju ti o dara julọ fun ọ.

Kii ṣe ohun dani lati mọ pe o ni COPD. COPD maa n dagbasoke laiyara ni ọpọlọpọ ọdun, nitorinaa kii ṣe dani lati ko mọ pe o ni. Diẹ ninu awọn eniyan ro pe awọn aami aisan tete - gẹgẹbi kuru ẹmi - jẹ nitori ọjọ ori, ti ko ni apẹrẹ, tabi nini ikọ-fèé, nigbati ni otitọ ohun ti o fa le jẹ COPD ti a le ṣe itọju ni kutukutu.

Nitorina, ọpọlọpọ eniyan ni a ṣe ayẹwo pẹlu COPD ni ọdun 60, ṣugbọn awọn agbalagba le ni COPD ni eyikeyi ọjọ ori.

O tun ṣe pataki lati mọ pe lẹhin akiyesi awọn aami aisan, ọpọlọpọ awọn eniyan gbiyanju lati dinku awọn iṣẹ wọn ju ki o wa imọran iwosan. Ṣugbọn bi COPD ṣe le buru si, o ṣe pataki lati ri olupese ilera rẹ laipẹ ju nigbamii. Pẹlu eto itọju to tọ, awọn eniyan ti o ni COPD le gbe igbesi aye kikun. 

COPD jẹ aṣiṣe nigba miiran bi awọn ipo ẹdọfóró miiran wa pẹlu awọn aami aisan ti o jọra, gẹgẹbi bronchiectasis ati/tabi ikọ-fèé tabi aisan ọkan. Ṣugbọn diẹ ninu awọn eniyan ti o ni COPD tun ni awọn ipo wọnyi lakoko ti wọn ni COPD bi awọn ewu fun idagbasoke wọn jẹ iru. 

Akopọ ti awọn itọju

Bawo ni COPD ṣe tọju? Botilẹjẹpe ko si arowoto fun COPD, pẹlu itọju to tọ, o le ṣakoso ati ṣe itọju lati da ibajẹ siwaju si ẹdọforo rẹ, mu awọn aami aisan rẹ dara, ati dena awọn ifunpa. Ẹgbẹ ile-iwosan rẹ yoo ṣiṣẹ ni pẹkipẹki pẹlu rẹ lati ṣe agbekalẹ eto iṣakoso ara ẹni ti ara ẹni lati bo igbe aye ojoojumọ ati awọn igbesẹ lati mu ti o ba bẹrẹ si ni rilara buru si.

Orisirisi awọn itọju ti o wa fun COPD. Dọkita rẹ le fun ni aṣẹ:

  • Isọdọtun ẹdọforo yoo pese atilẹyin lori irin-ajo rẹ si ilera to dara julọ ati iranlọwọ fun ọ pẹlu itọnisọna lori adaṣe ti o dara julọ, ounjẹ ounjẹ, ati awọn irinṣẹ fun idaduro mimu siga. 
  • Awọn oogun ifasimu ti a npe ni bronchodilators, eyiti o sinmi awọn iṣan ni ayika awọn ọna atẹgun, tabi awọn oogun miiran ti a mu nipasẹ ifasimu tabi nebulizer.
  • Awọn sitẹriọdu ti a fun nipasẹ ifasimu, lati dinku wiwu ninu awọn ọna atẹgun rẹ.
  • Ni awọn igba miiran, awọn oogun si mucus tinrin ni a gbaniyanju fun awọn eniyan ti o nilo iranlọwọ iwúkọẹjẹ mucus/phlegm ti o nipọn.
  • Ni awọn igba miiran, iwọ yoo gba awọn egboogi tabi awọn oogun egboogi-iredodo lati dinku eewu ti igbunaya (awọn exacerbations).
  • Ni awọn ipo miiran, o le nilo iṣẹ abẹ ti o le mu awọn aami aisan rẹ dara sii.
  • Ni awọn igba miiran, itọju atẹgun nipasẹ ẹyọ ile tabi ojò kekere to ṣee gbe. 
  • Ni diẹ ninu awọn ipo ti o nii ṣe pẹlu awọn ifunpa (awọn exacerbations), atilẹyin mimi nipasẹ irisi afẹfẹ ti kii ṣe invasive (NIV) tabi itọju imu imu imu ga (HFNT) yoo pese.

Nigba miiran o le jẹ airoju lati loye awọn ẹrọ rẹ tabi ranti bii ati igba lati mu oogun. Iwọ ko dawa; eyi jẹ wọpọ pupọ. O ṣe pataki julọ lati ṣayẹwo pẹlu dokita rẹ tabi ẹgbẹ ilera, pẹlu elegbogi rẹ, ati beere awọn ibeere eyikeyi ti o ni. Fihan wọn bi o ṣe nlo ifasimu tabi nebulizer ki o sọrọ nipasẹ awọn igbesẹ; beere lọwọ wọn lati ṣe atunṣe ohunkohun ti o le ṣe ni aimọkan ti ko tọ. Ranti paapaa pe atẹgun afikun (afikun) jẹ oogun ti a fun ni aṣẹ. Pẹlu oogun eyikeyi, ti o ba gbagbe alaye nipa iye tabi igba melo lati mu, beere fun iranlọwọ. Ti o ba lero pe ifasimu tabi ẹrọ rẹ ko dara fun awọn iwulo rẹ, jẹ ki dokita rẹ mọ. Ẹgbẹ ilera rẹ fẹ ki itọju rẹ fun ọ ni anfani pupọ julọ ati pe o le ṣe iranlọwọ fun ọ lati duro lori ọna. 

Iṣatunṣe ẹdọforo

Isọdọtun ẹdọforo jẹ adaṣe, eto-ẹkọ, ati eto atilẹyin. Iwọ yoo ṣiṣẹ pẹlu alamọdaju ti atẹgun lati ṣe iranlọwọ fun ọ lati kọ ẹkọ lati ṣe adaṣe lailewu, gbe daradara pẹlu COPD, ati simi ni irọrun diẹ sii. O jẹ ọna ti o ni ipa julọ fun idinku ile-iwosan ti o ni ilọsiwaju iwalaaye ati idinku awọn aami aisan ninu awọn eniyan ti o ni COPD.[17,18] Iṣatunṣe ẹdọforo tun jẹ orisun ti atilẹyin awujọ ati pe o le ṣe iranlọwọ fun ọ lati yago fun ipinya. Lati lọ si eto isọdọtun ẹdọforo, boya ni eniyan tabi fere, o gbọdọ ni iwe oogun lati ọdọ olupese ilera rẹ. 

Wo diẹ sii nipa awọn eto bii Harmonicas fun Health® eyi ti o le ṣe iranlọwọ fun ọ lati ṣe okunkun awọn iṣan ti a lo fun mimi, mu didara igbesi aye rẹ dara, ati so ọ pọ pẹlu agbegbe awọn eniyan ti o loye iriri rẹ pẹlu ipo ẹdọfóró.

Itọju COPD exacerbations (flare-ups) 

Bawo ni a ṣe ṣe itọju awọn exacerbations COPD? Awọn ifunpa COPD le ṣee ṣakoso pẹlu ero iṣe kan - ọna ti iwọ ati dokita rẹ pinnu. Ti o da lori awọn aami aisan kọọkan ati awọn iwulo itọju, eto rẹ le pẹlu gbigba awọn egboogi tabi awọn sitẹriọdu lati dinku awọn aami aisan rẹ. Pẹlu awọn ifunpa ti o lagbara, ile-iwosan le nilo. Titẹle imọran ẹgbẹ ilera rẹ fun itọju ati iṣakoso le ṣe iranlọwọ fun ọ lati yago fun awọn ina-ina ati jẹ ki COPD rẹ duro ṣinṣin. O le ka diẹ sii nipa awọn ero iṣe nigbamii lori oju-iwe yii.

Ṣé o mọ̀ pé gbogbo àwọn ènìyàn tí wọ́n ní COPD tí wọ́n ń bínú lè mú kí àǹfààní láti ní irú àwọn mìíràn pọ̀ sí i? GAAPP jẹ́ ara Ìgbìmọ̀ Àwọn Aláìsàn COPD Àgbáyé tí ó ṣe àgbékalẹ̀ tuntun yìí Ibùdó Ìmúdàgba COPD. Ohun èlò yìí ni ó ń lo fídíò, ọ̀rọ̀, àti àwòrán onímọ̀ láti ran àwọn aláìsàn àti ìdílé lọ́wọ́ láti lóye àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ COPD tó ń ṣẹlẹ̀, bí a ṣe lè dá wọn mọ̀, yẹra fún wọn, àti bí a ṣe lè ṣàkóso wọn, àti bí a ṣe lè gbé ìgbésẹ̀. A nírètí pé o rí i pé ohun èlò yìí wúlò fún ọ kí o sì pín in pẹ̀lú àwọn agbègbè COPD rẹ.

Itoju COPD ti o lagbara

Kini itọju to dara julọ fun COPD ti o lagbara? ni ibeere ti a beere nigbagbogbo. Ko si itọju kan ti o dara julọ fun COPD ti o lagbara - itọju ti dokita rẹ ṣe iṣeduro yoo dale patapata lori awọn aami aisan ati awọn ipo kọọkan, ati pe itọju rẹ yoo jẹ deede si awọn ibeere rẹ. Fun COPD ti o lagbara, o le nilo apapo awọn itọju, ju itọju kan lọ.

Ni awọn iṣẹlẹ ti o lagbara ti COPD nitori emphysema, a nilo iṣẹ abẹ nigba miiran lati yọ awọn ẹya ti o bajẹ ti ẹdọfóró, fifun awọn ẹya ara ilera lati ṣiṣẹ daradara. Ni nọmba kekere ti awọn ọran, gbigbe ẹdọfóró le jẹ aṣayan.

Àtọwọdá abẹ

Iṣẹ abẹ àtọwọdá Endobronchial jẹ ilana tuntun ti a pinnu si awọn eniyan ti o ni emphysema ti o lagbara. O kan fifi awọn falifu kekere sinu awọn ọna atẹgun lati di awọn apakan ti ẹdọforo ti o bajẹ. Ilana yii le ṣe iranlọwọ lati dinku titẹ lori diaphragm rẹ, ṣe iranlọwọ fun awọn ẹya ilera ti ẹdọforo rẹ lati ṣiṣẹ daradara siwaju sii ati dinku ailagbara.

Gẹgẹbi pẹlu eyikeyi aisan onibaje, o ṣe pataki ki o duro si ilana ilana ti a fun ni aṣẹ ati iṣeto awọn oogun ti dokita rẹ paṣẹ. Eyi yoo fun ọ ni aye ti o dara julọ ti irọrun awọn aami aisan ati yago fun awọn ifunpa ati ile-iwosan ti o ṣeeṣe.

Awọn itọju ojo iwaju

Kini awọn itọju tuntun fun COPD? Iwadi ni COPD ti nlọ lọwọ ati bi a ti rii awọn itọju titun, wọn di diẹdiẹ lati gbiyanju. Yoo gba akoko fun awọn itọju titun lati fọwọsi, botilẹjẹpe o le ni anfani lati wọle si idanwo ile-iwosan. Sọ fun dokita rẹ nipa ohun ti o wa ni agbegbe rẹ ati boya o jẹ oludije to dara. Awọn ẹgbẹ agbawi alaisan nigbagbogbo firanṣẹ awọn idanwo ile-iwosan ti n gba awọn olukopa ṣiṣẹ. Nọmba awọn onimọ-jinlẹ ati awọn oogun aramada miiran wa ni idagbasoke.

Nṣiṣẹ pẹlu dokita rẹ tabi olupese ilera miiran lati ṣakoso COPD rẹ le ṣe iranlọwọ fa fifalẹ ilọsiwaju rẹ, dinku eewu igbona, ati tọju awọn aami aisan labẹ iṣakoso. Awọn igbesẹ ti o wulo wa ti o le ṣe lati yi awọn aṣa igbesi aye rẹ pada ati ṣakoso ararẹ awọn aami aisan rẹ. Iwọnyi le pẹlu:

  • Ṣiṣe adaṣe awọn adaṣe mimi. 
  • Kuro fun siga. 
  • Mu idaraya deede.
  • Mimu iwuwo ilera ati jijẹ ni ilera, ounjẹ iwontunwonsi.
  • Gbigba oogun bi a ti paṣẹ.
  • Duro titi di oni lori awọn ajesara.
  • Wiwa si alafia ẹdun rẹ.
  • Yẹra fun awọn okunfa ti o pọju gẹgẹbi eefin ijabọ, ẹfin taba, ati eruku.
  • Lilo asọ ọririn lati tutu eruku ile rẹ ki o si yọ awọn patikulu eruku kuro. 

Jẹ ki a jiroro diẹ ninu awọn wọnyi ni awọn alaye diẹ sii.

Awọn adaṣe iṣakoso ẹmi

Awọn ilana imumi ati awọn adaṣe iṣakoso ẹmi le ṣe iranlọwọ fun ọ lati ṣakoso ailagbara. Awọn adaṣe bii aaye pursed tabi awọn ilana diaphragmatic tọ ṣiṣe adaṣe nigbagbogbo. Wọn le ṣe iranlọwọ fun awọn iṣan ti o lo fun mimi ati ki o mu igbẹkẹle ara ẹni pọ si, nitorinaa iwọ yoo mọ bi o ṣe le mu awọn nkan mu ti aisi rẹ ba buru si fun igba diẹ. Diẹ ninu awọn ijinlẹ ti rii pe apapọ awọn ilana ati adaṣe awọn ọna pupọ le mu awọn ami aisan COPD dara si ati didara igbesi aye.[18]

Pursed aaye mimi 

Mimi aaye ti a fi silẹ jẹ rọrun lati kọ ẹkọ. O ṣe iranlọwọ fa fifalẹ mimi rẹ, ṣiṣe ki o rọrun fun ẹdọforo lati ṣiṣẹ, ati iranlọwọ jẹ ki awọn ọna atẹgun rẹ ṣii fun pipẹ. O le ṣe adaṣe ni eyikeyi akoko ati lo lati ṣe iranlọwọ lati ṣe ilana mimi rẹ nigba adaṣe.

  • Joko tabi duro ki o simi ni laiyara nipasẹ imu rẹ.
  • Fi ètè rẹ bọ̀, bí ẹni pé o fẹ́ súfèé.
  • Simi jade ni laiyara bi o ṣe le nipasẹ awọn ete rẹ ti a fi sinu rẹ ki o si ṣe ifọkansi lati fẹ jade fun igba meji niwọn igba ti o ba simi - o le ṣe iranlọwọ lati ka bi o ṣe ṣe eyi.
  • Tun idaraya naa ṣe ni igba marun, kọ soke lori akoko lati ṣe awọn atunṣe 10.

Diaphragmatic mimi

  • Mimi diaphragmatic jẹ ilana kan nibiti o ṣe ifọkansi lati simi lati inu diaphragm rẹ, dipo àyà oke rẹ. Nigbagbogbo a tun pe ni 'mimi lati inu rẹ'. Joko tabi dubulẹ ni itunu ati sinmi ara rẹ bi o ti ṣee ṣe.
  • Gbe ọwọ kan si àyà rẹ ati ọkan si inu rẹ.
  • Simi nipasẹ imu rẹ fun to iṣẹju-aaya marun, rilara afẹfẹ gbe sinu ikun rẹ ati ikun rẹ dide. Bi o ṣe yẹ, o yẹ ki o ni anfani lati lero ikun rẹ gbe diẹ sii ju àyà rẹ lọ.
  • Duro fun iṣẹju-aaya meji, lẹhinna tun simi fun iṣẹju-aaya marun nipasẹ imu rẹ.
  • Tun idaraya naa ṣe ni igba marun.

Mimi jade lile tabi ọna 'fifun-bi-o-lọ' 

Ọna mimi jade ni lile jẹ omiiran lati lo nigbati o ba n ṣiṣẹ. O le jẹ ki o rọrun lati ṣe awọn iṣẹ-ṣiṣe ti o nilo igbiyanju.

  • Ṣaaju ki o to ṣe igbiyanju (gẹgẹbi dide duro), simi.
  • Lakoko ti o n ṣe igbiyanju, simi jade ni lile. O le rii pe o rọrun lati simi jade ni lile lakoko ti o npa ete rẹ.

Idaraya pẹlu COPD

Nigbati o ba ni ayẹwo pẹlu COPD, o le rọrun lati ṣubu sinu ọna ti aiṣiṣẹ. O le yago fun awọn iṣẹ ṣiṣe ti o jẹ ki o lero aini mimi tabi ṣe aibalẹ nipa farada ti o ba ni iriri awọn iṣoro mimi lakoko adaṣe. Sibẹsibẹ, idaraya ti han lati ṣe iranlọwọ lati yọkuro awọn aami aisan COPD ati ilọsiwaju didara igbesi aye rẹ. Idaraya le tun ṣe iranlọwọ lati mu agbara ati ifarada rẹ pọ si, bakannaa kọ awọn iṣan ti o lo lati simi. Nigbati awọn iṣan wọnyi ba ni okun sii, iwọ kii yoo nilo lati lo ọpọlọpọ atẹgun, eyiti yoo ṣe iranlọwọ lati dinku ailagbara rẹ ni igbesi aye ojoojumọ.

Ko si idaraya ti o dara julọ fun ẹnikan ti o ni COPD, ṣugbọn ọpọlọpọ awọn aṣayan to dara ti o le gbiyanju. Awọn eniyan ti o ni COPD le rii ririn, tai chi, gigun kẹkẹ (ita gbangba tabi lori keke gigun), lilo awọn iwuwo ọwọ, tabi nina lati ṣe iranlọwọ. Ti o ba nilo iranlọwọ lati duro pẹlu iṣẹ ṣiṣe, wa ọrẹ idaraya tabi ọrẹ kan pẹlu ẹniti o le rin. Nini ile-iṣẹ le ṣe iranlọwọ lati yọ ọ kuro ni otitọ pe o nṣe adaṣe ati pe o le mu igbẹkẹle rẹ pọ si ti o ba ni aniyan nipa jijẹ ẹmi lakoko ti ara rẹ.

Ṣaaju ki o to bẹrẹ eto idaraya titun kan, sọrọ si oniṣẹ ilera rẹ fun imọran. Wọn le paapaa ṣeduro eto isọdọtun ẹdọforo ti a ṣeto lati ṣe iranlọwọ fun ọ adaṣe, kọ ẹkọ diẹ sii nipa COPD rẹ, ati sopọ pẹlu awọn miiran ti o ni awọn ipo ẹdọfóró.

Botilẹjẹpe adaṣe ṣe pataki, ko dara lati Titari ararẹ si adaṣe nigbati o ko ba ni rilara daradara tabi ti o ni iriri igbona. Soro si dokita rẹ nipa lilo oximeter (ẹrọ kan ti o ṣe iwọn atẹgun ninu ẹjẹ rẹ) nigba adaṣe lati ṣayẹwo ipele atẹgun ninu ẹjẹ rẹ. Jẹ ọlọgbọn ati, ti o ba ni awọn ifiyesi eyikeyi nipa awọn aami aisan rẹ, kan si dokita kan.

Nutrition

Gẹgẹbi ọpọlọpọ awọn ipo ilera miiran, jijẹ ounjẹ ilera jẹ anfani. Pipọpọ ounjẹ ounjẹ pẹlu adaṣe deede le ṣe iranlọwọ fun ọ lati ṣetọju iwuwo ilera - ọkan ti ko kere tabi ga ju fun ọ. O le nira lati pinnu kini o jẹ ounjẹ ti o ni ilera ati kini iwọn iwuwo jẹ apẹrẹ fun ọ. Ti o ko ba ni idaniloju ohun ti o dara julọ fun ọ lati jẹ, beere dokita rẹ tabi ẹgbẹ ilera fun itọnisọna. Ti o ba wa si ọ, onimọ-ounjẹ le ṣe iranlọwọ fun ọ lati ṣe idanimọ awọn ounjẹ ilera ati awọn ounjẹ ati ki o ṣe aṣeyọri iwontunwonsi ti o ṣiṣẹ fun igbesi aye rẹ.

Iwalaaye ẹdun

Gbigbe pẹlu COPD le fi igara si ilera ọpọlọ ati ẹdun ati ti ẹbi ati awọn ọrẹ rẹ. Gbígbé pẹ̀lú àìsàn tó le koko lè rẹ̀ ọ́ lọ́wọ́ kó sì jẹ́ kó o ní ìdààmú, ìsoríkọ́, tàbí ìrẹ̀wẹ̀sì. Ni ọna, eyi le jẹ ki o dinku lati ṣiṣẹ, eyiti o le ni ipa lori COPD rẹ.

O ṣe pataki lati tọju ararẹ ati gba akoko lati ṣe adaṣe itọju ara ẹni. Ṣe akoko lati dojukọ ararẹ ati ṣe awọn iṣẹ ti o ṣe pataki fun ọ. Soro si dokita rẹ nipa awọn ohun ti o fẹ lati ni anfani lati ṣe. Ṣe alaye fun awọn eniyan miiran bi o ṣe rilara ati ronu didapọ mọ agbegbe tabi ẹgbẹ atilẹyin ori ayelujara tabi sọrọ si oludamọran kan. O ko nilo lati ṣakoso COPD nikan.

Awọn ajesara

COPD tun le fi ọ sinu ewu ti o ga julọ ti nini aisan pupọ lati aarun ayọkẹlẹ (aisan), ọlọjẹ syncytial ti atẹgun (RSV), pneumonia, ati COVID-19. O ṣe pataki lati ni awọn ajesara ti dokita rẹ ṣeduro ati pe o wa ni orilẹ-ede rẹ (fun apẹẹrẹ, jaba aisan ọdọọdun, ajesara pneumococcal, tDap, bakanna bi COVID-19, RSV, ati Herpes zoster/shingle ajẹsara, nibiti o wa). Beere dokita rẹ kini iṣeto ajesara ti o tọ fun ọ. Yoo tun ṣe iranlọwọ lati yago fun awọn aaye ti o kunju, wọ ibora oju, tọju ijinna rẹ, ati wẹ ọwọ rẹ nigbagbogbo lati dinku eewu rẹ. 

Awọn eto iṣakoso COPD

Aṣakoso COPD tabi ero iṣe COPD jẹ itọsọna si bi o ṣe le ṣakoso ipo rẹ ni ipilẹ ọjọ-si-ọjọ. Eto yii yẹ ki o ni idagbasoke nipasẹ iwọ ati dokita rẹ ni pato si awọn ibi-afẹde ti ara ẹni ati awọn ami aisan. Eto rẹ yẹ ki o pẹlu awọn oogun ti a fun ni aṣẹ, awọn adaṣe mimi, ounjẹ ati adaṣe, ati atilẹyin ẹdun. Apa pataki miiran ti ero iṣakoso COPD ni lati yago fun awọn okunfa ti o le fa ni ibi ti o ti ṣee ṣe (fun apẹẹrẹ, ifihan si idoti afẹfẹ, ẹfin ọwọ keji, eefin ijabọ, taba mimu, ati eruku). Ti o ba mu siga lọwọlọwọ, jawọ siga mimu duro. Gbigbe awọn igbesẹ wọnyi le ṣe iranlọwọ lati dinku eewu ti awọn aami aisan ti o buru si tabi nfa ifunpa. 

Iwọ yoo tun gba pẹlu dokita rẹ tabi ẹgbẹ ilera lori kini awọn igbesẹ lati ṣe ti awọn ami aisan rẹ ba buru si. Rii daju lati tun ṣe atunyẹwo eto rẹ nigbagbogbo - o kere ju gbogbo oṣu mẹfa - nitorinaa o wa titi di oni. 

O ṣe pataki julọ lati mọ pe pẹlu itọju to dara, iṣakoso, ounjẹ, adaṣe, isọdọtun ẹdọforo, ati ijumọsọrọ deede pẹlu dokita rẹ tabi ẹgbẹ ilera, o le mu awọn aami aisan rẹ dara ati gbe daradara pẹlu COPD. 

Kini ireti igbesi aye ti awọn eniyan ti o ni COPD? Eyi jẹ ibeere ti o wọpọ. Ọpọlọpọ awọn okunfa ti o ni ipa ninu ireti igbesi aye ati pe ko si awọn nọmba ti a ṣeto fun awọn eniyan ti o ni COPD tabi eyikeyi ipo onibaje. Eniyan ti o ni COPD le rii ilọsiwaju ninu awọn aami aisan wọn ati ki o ni awọn ifunpa diẹ (awọn exacerbations), paapaa ti COPD ba ni ayẹwo ni kutukutu, ati pe a le ṣe idiwọ ibajẹ ẹdọfóró siwaju sii. Dipo ki o fojusi lori aago kan, FA idiyele ti iṣakoso ipo rẹ ki o ṣiṣẹ pẹlu ẹgbẹ ilera rẹ lati ṣajọpọ eto iṣakoso COPD kan ti o le ṣe imudojuiwọn bi awọn iwulo rẹ ṣe yipada. Sopọ pẹlu awọn alaisan miiran nipa didapọ mọ agbegbe ti o pese atilẹyin lori ayelujara tabi ni agbegbe rẹ. Abala Awọn orisun ni isalẹ ni awọn ọna asopọ si awọn ẹgbẹ ti o funni ni atilẹyin agbegbe.  

Awọn irinṣẹ Ẹkọ COPD

A ṣe àwọn irinṣẹ́ ẹ̀kọ́ wa láti mú kí ẹ̀kọ́, ìkọ́ni, àti pínpín ìwífún nípa COPD tí ó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé rọrùn.

  • Ìwífún tó wúlò, tó dá lórí ẹ̀rí
  • Rọrùn láti lóye & láti lò
  • Ṣe igbasilẹ
Kọ ẹkọ diẹ si

Mọ Àwọn Àmì Ìfaradà COPD

Àwọn àmì àrùn COPD lè yípadà láti ọjọ́ dé ọjọ́, ṣùgbọ́n àwọn ìyípadà kan lè jẹ́ àmì pé àrùn náà ń tàn kálẹ̀. Mímọ ohun tí ó yẹ kí o kíyèsí àti ìgbà tí ó yẹ kí o gbé ìgbésẹ̀ lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti dáhùn ní kíákíá.

  • Ṣe akiyesi awọn iyipada ninu awọn aami aisan COPD rẹ
  • Kọ ẹkọ awọn ami ti o wọpọ ati awọn idi ti awọn aami aisan
  • Mọ àwọn ìgbésẹ̀ tí o lè gbé nígbà tí àwọn àmì àrùn náà bá burú sí i
Ṣawari ibudo COPD Flare-Ups
Ẹ̀dọ̀fóró méjì tí a fi àwòrán hàn láti ọ̀dọ̀ COPD Flare-Ups Hub: ọ̀kan sọ pé ó kàn ń mí díẹ̀, èkejì sọ pé wọn kì í sábà burú tó bẹ́ẹ̀, wọ́n sì ní láti gbé ìgbésẹ̀ nísinsìnyí

osu Imoye copd 2025

Fun Ọjọ COPD Agbaye 2025, GAAPP n ṣe apejọ ọpọlọpọ awọn ohun ti o yatọ - lati ọdọ alaisan ati alabojuto lati Ilu Brazil ni igboya pinpin awọn irin ajo ti ara ẹni ti iwadii aisan, iṣakoso ojoojumọ, ati gbigbe pẹlu aisan ni ile wọn, si alamọdaju itọju ailera ti ara ti n funni ni oye ti ko niye si itọju, iwadii, ati ọjọ iwaju ti itọju. Ipilẹṣẹ ni ifọkansi lati fun eniyan ni agbara pẹlu COPD nipa pipese imọ-jinlẹ, imudara ori ti agbegbe, ati agbawi fun ilọsiwaju wiwa ni kutukutu ati iraye si isọdọtun ẹdọforo ati itọju ni agbaye.

Alaga Yoga fun COPD: Mimi Irẹlẹ & Isinmi
Lati Iwọntunwọnsi si COPD lile: Itan Rita lori Idaraya, COVID, ati Ṣiṣakoṣo Ipo Ẹdọfóró Onibaje
Awọn Ipenija Itọju COPD ni Ilu Brazil: Awọn Imọye Amoye Itọju Ẹda Ẹdọforo lori Wiwọle Isọdọtun

Awọn itọsọna iranlọwọ

Awọn iforukọsilẹ

COPD Foundation Alaisan Agbara Iwadi Network
Ilọsiwaju Iriri Alaisan ni COPD (APEX) (Amẹrika)
Iforukọsilẹ Aya ti Orilẹ-ede (Malaysia)

jo

1. GOLD. Ilana Agbaye fun Idena, Ayẹwo ati Isakoso ti COPD: 2024 Iroyin. GOLD oju-iwe ayelujara. Atejade Kọkànlá Oṣù 2023. Wọle si Kọkànlá Oṣù 28, 2023. https://goldcopd.org/2024-gold-report/

2. Adeloye D, Song P, Zhu Y, et al. Lagbaye, agbegbe, ati itankalẹ orilẹ-ede ti, ati awọn okunfa eewu fun, arun aarun obstructive ẹdọforo (COPD) ni ọdun 2019: atunyẹwo eto ati itupalẹ awoṣe. Lancet Respira Med. 2022;10(5):447-458. doi:10.1016/S2213-2600(21)00511-7

3. Stolz D, Mkorombindo T, Schumann DM, et al. Si ọna imukuro ti onibaje obstructive ẹdọforo: Igbimọ Lancet kan. Lancet. 2022;400(10356):921-972. doi:10.1016/S0140-6736(22)01273-9

4. GOLD. Ilana Agbaye fun Idena, Ayẹwo ati Isakoso ti COPD: 2024 Iroyin. GOLD oju-iwe ayelujara. Atejade Kọkànlá Oṣù 2023. Wọle si Kọkànlá Oṣù 28, 2023. https://goldcopd.org/2024-gold-report/

5. Syamlal G, Kurth LM, Dodd KE, Blackley DJ, Hall NB, Mazurek JM. Ikú Arun Idena Ẹdọforo Onibaje nipasẹ Ile-iṣẹ ati Iṣẹ - Amẹrika, 2020. MMWR Morb Mortal Wkly Tun Ọdun 2022; 71:1550–1554. DOI: http://dx.doi.org/10.15585/mmwr.mm7149a3.

6. NHS. Awọn Okunfa Arun Idilọwọ Ẹdọforo (COPD). Oju opo wẹẹbu NHS. Ṣe imudojuiwọn Oṣu Kẹrin Ọjọ 11, Ọdun 2023. Wọle si Oṣu kọkanla ọjọ 8, Ọdun 2023. https://www.nhs.uk/conditions/chronic-obstructive-pulmonary-disease-copd/causes/

7. Ramírez-Venegas A, Velázquez-Uncal M, Aranda-Chávez A, Guzmán-Bouilloud NE, Mayar-Maya ME, Pérez Lara-Albisua JL, Hernández-Zenteno RJ, Flores-Trujillo F, Sansores RH. Bronchodilators fun hyperinflation ni COPD ti o ni nkan ṣe pẹlu ẹfin biomass: iwadii ile-iwosan. Int J Chron Idilọwọ Pulmon Dis. Ọdun 2019 Oṣu Kẹjọ 6; 14: 1753-1762. doi: 10.2147 / COPD.S201314. 

8. Brantly M, Campos M, Davis AM, et al. Iwari ti alpha-1 antitrypsin aipe: ti o ti kọja, bayi ati ojo iwaju. Orphanet J Rare Dis. 2020;15(1):96. Published 2020 Apr 19. doi:10.1186/s13023-020-01352-5

9. Alpha-1 Foundation. Kini Alpha-1? Alpha-1 Foundation aaye ayelujara. Wọle si 8 Oṣu kọkanla ọdun 2023. https://alpha1.org/what-is-alpha1/

10. Stockley JA, Stockley RA, Sapey E. Ko si orin ti o yara lati ṣe idanimọ awọn idinku iyara ni aipe Alpha-1 antitrypsin nipasẹ spirometry: iwadi gigun ti awọn iwọn wiwọn tun. Int J Chron Idilọwọ Pulmon Dis. 2021;16:835–840. doi:10.2147/COPD.S298585

11. Franciosi AN, Alkhunaizi MA, Woodsmith A, Aldaihani L, Alkandari H, Lee SE, Ọya LT, McElvaney NG, Carroll TP. Aipe Alfa-1 Antitrypsin ati Siga taba: Ṣiṣawari Awọn Okunfa Ewu ati Idaduro Siga ni Olugbe Iforukọsilẹ. COPD. 2021 Oṣu Kẹta; 18 (1): 76-82. doi: 10.1080/15412555.2020.1864725. Epub 2021 Oṣu Kẹta Ọjọ 9. 

12. Rabe KF, Rennard S, Martinez FJ, et al. Àfojúsùn Iru 2 iredodo ati awọn itaniji Epithelial ninu Arun Idena Ẹdọforo Onibaje: Outlook Biologics. Am J Respi Crit Itọju Med. 2023;208(4):395-405. doi:10.1164/rccm.202303-0455CI

13. GOLD. Ilana Agbaye fun Idena, Ayẹwo ati Isakoso ti COPD: 2024 Iroyin. GOLD oju-iwe ayelujara. Atejade Kọkànlá Oṣù 2023. Wọle si Kọkànlá Oṣù 28, 2023. https://goldcopd.org/2024-gold-report/

14. Tarín-Carrasco P, Im U, Geels C, Palacios-Peña L, Jiménez-Guerrero P. Ifunni ti awọn ohun elo ti o dara julọ lati ṣe afihan ati ojo iwaju iku ti o ti kọja lori Europe: Idahun ti kii ṣe laini. Ayika Int. 2021;153:106517. doi:10.1016/j.envint.2021.106517

15. Stolz D, Mkorombindo T, Schumann DM, et al. Si ọna imukuro ti onibaje obstructive ẹdọforo: Igbimọ Lancet kan. Lancet. 2022;400(10356):921-972. doi:10.1016/S0140-6736(22)01273-9

16. Ho T, Cusack RP, Chaudhary N, Satia I, Kurmi OP. Labẹ- ati lori-ayẹwo ti COPD: irisi agbaye. Mimi (Sheff). 2019;15(1):24-35. doi:10.1183/20734735.0346-2018

17. Lindenauer PK, Stefan MS, Pekow PS, et al. Ẹgbẹ Laarin Bibẹrẹ ti Isọdọtun Ẹdọforo Lẹhin Ile-iwosan fun COPD ati Iwalaaye Ọdun 1 Lara Awọn Anfani Eto ilera. JAMA. 2020;323(18):1813-1823. doi:10.1001/jama.2020.4437

18. Bogachkov, YY. Imupadabọ ẹdọforo Irọrun Awọn aami aisan, Ṣe ilọsiwaju Didara Igbesi aye. COPD News Loni. Atejade 3 March 2022. Wọle si 8 Kọkànlá Oṣù 2023. https://copdnewstoday.com/news/pulmonary-rehabilitation-eases-copd-symptoms-improves-life-quality/

19. Yun R, Bai Y, Lu Y, Wu X, Lee SD. Bawo ni Awọn adaṣe Mimi Ṣe Ipa lori Awọn iṣan atẹgun ati Didara Igbesi aye laarin Awọn alaisan pẹlu COPD? A ifinufindo Atunwo ati Meta-Onínọmbà. Le Respira J. Ọdun 2021 Oṣu Kẹta Ọjọ 29;2021:1904231. doi: 10.1155/2021/1904231. 

Oju-iwe yii jẹ atunyẹwo nipasẹ GAAPP isẹgun ati ijinle sayensi amoye ni Oṣu Kini January 2024