Ti o ba ni COPD (aisan iṣọn-ẹjẹ onibaje onibaje) tabi abojuto fun ẹnikan ti o ṣe, o le ṣe iyalẹnu nipa iwuwo COPD, ireti igbesi aye (iye akoko ti ẹnikan yoo gbe pẹlu ayẹwo wọn), ati awọn iyipada ti o le ṣe fun awọn abajade ilera ti o dara julọ pẹlu COPD rẹ.

COPD jẹ arun ẹdọfóró onibaje (pípẹ pipẹ) ti o le buru si ni akoko pupọ. Lakoko ti ko si arowoto fun COPD, awọn itọju wa ti o le fa fifalẹ ilọsiwaju ti awọn aami aisan ati mu didara igbesi aye dara.

Ọwọ dimu Awọn ẹdọforo aami

Lati ṣe ayẹwo bi COPD buruju, awọn amoye lo Ipilẹṣẹ Agbaye lori Eto Arun Ẹdọfóró (GOLD). Eto yii nlo idanwo kan ti a pe ni iwọn ipari ipari (FEV1). Oṣuwọn FEV1 ṣe idanwo iye afẹfẹ ti ẹnikan le fi agbara mu jade ni iṣẹju-aaya kan, ni lilo ohun elo kan ti a pe ni spirometer.

Gege bi eto GOLD, o wa Awọn ipele mẹrin ti COPD:

  1. COPD kekere = GOLD 1 (FEV1 jẹ ≥ 80%)
  2. COPD iwọntunwọnsi = GOLD 2 (FEV1 wa laarin 50-79%)
  3. COPD ti o lagbara = GOLD 3 (FEV1 wa laarin 30-49%)
  4. COPD ti o lagbara pupọ = GOLD 4 (FEV1 jẹ <30%)

Eto GOLD tun ṣe akiyesi awọn nkan miiran, gẹgẹbi awọn iṣoro mimi kan pato ati nọmba awọn ifunpa ti eniyan ni igbagbogbo ni iriri. Idiwọn ti o ga julọ lori iwọn GOLD ni gbogbogbo tọkasi COPD buruju, eyiti o le sopọ si ireti igbesi aye kekere.

Dipo ki o fojusi si ilọsiwaju arun rẹ nikan, o le ṣe iranlọwọ lati ni imọ siwaju sii nipa bi o ṣe le ṣakoso COPD rẹ ti o dara julọ. Eyi ṣe pataki laibikita ipele ti ipo rẹ.

Iwọn miiran ti a nlo nigbagbogbo lẹgbẹẹ eto GOLD ni iwọn BODE, eyiti o duro fun Atọka Ibi-ara (BMI), Idiwọ (idinaki ṣiṣan afẹfẹ), Dyspnea (aisimi), ati agbara adaṣe. Iwọn yii ṣe iranlọwọ lati ṣe ayẹwo bi COPD ṣe ni ipa lori igbesi aye eniyan nipa titọka awọn nkan wọnyi:

  • BMI
    • Nlo giga ati iwuwo lati ṣe iṣiro ọra ara
    • Nini COPD le fa awọn iṣoro pẹlu iṣakoso iwuwo
  • Afẹfẹ idilọwọ
    • Nlo awọn abajade lati FEV1 ati awọn idanwo iṣẹ ẹdọfóró miiran lati wa iye ti sisan afẹfẹ ẹnikan ti dina
    • COPD lojoojumọ le nipọn awọn odi ọna atẹgun, dina mimi, ati ṣiṣe ki o nira sii
  • Dyspnea
    • Ṣe iwọn iye iṣoro ti ẹnikan ni pẹlu mimi
  • Agbara adaṣe
    • Wiwọn nipasẹ bi o ṣe jinna ẹnikan le rin ni iṣẹju mẹfa
    • Eyi fihan iṣẹ ṣiṣe ti ara pupọ ti eniyan le ṣakoso

Lẹhin ti o ṣe akiyesi gbogbo awọn ifosiwewe, Dimegilio BODE laarin 0 ati 10 ti pinnu, pẹlu 10 ti o nfihan awọn ami aisan ti o buruju, eewu ti ile-iwosan, ati awọn abajade ilera ti ko dara.

Botilẹjẹpe awọn irinṣẹ idanwo bii GOLD ati BODE ṣe iranlọwọ, o ṣe pataki lati ranti pe wọn pese awọn iṣiro nikan. Wọn ko pinnu igbesi aye ẹnikan gangan tabi didara igbesi aye. Awọn ijinlẹ ti fihan pe ayẹwo ni kutukutu, awọn iyipada igbesi aye, ati itọju iṣoogun le fa fifalẹ ilọsiwaju ti awọn aami aisan COPD. Ti o ni idi ti o ṣe pataki pupọ lati tẹtisi ara rẹ ki o mọ igba ti o yẹ ki o wa itọju ilera.

Njẹ awọn ọran ilera miiran ni ibatan si COPD?

COPD le ja si awọn iṣoro ilera miiran. A pe awọn wọnyi comorbidities. O ṣe pataki lati mọ awọn aami aisan ati wa iranlọwọ iṣoogun nigbati o nilo.

Fun awọn eniyan ti o ni COPD kekere, awọn arun inu ọkan ati ẹjẹ-ti o ni ipa lori ọkan ati awọn ohun elo ẹjẹ-jẹ awọn oran pataki ti o wọpọ julọ. COPD tun le ni asopọ si awọn ipo bii:

  • Iku okan
  • Ikun ailera
  • Ẹdọfóró àkóràn
  • Ẹdọforo embolism (awọn didi ẹjẹ ẹdọfóró)
  • Okan arrhythmia (aiṣedeede ọkan)
  • Akàn ẹdọforo

Ireti igbesi aye ti awọn eniyan ti o ni COPD yatọ nitori ọpọlọpọ awọn okunfa ati kii ṣe imọ-jinlẹ gangan. Awọn okunfa bii tirẹ aami aisan, ọjọ ori, ilera, awọn aṣa siga, ati ilọsiwaju ti aisan rẹ. O dara julọ lati ba dọkita rẹ sọrọ nipa bi o ṣe le ṣakoso ararẹ COPD rẹ ki o duro ni ilera ati imudara (igbuna) ọfẹ.

Abojuto itọju palliative jẹ alaisan- ati itọju ile-ile ti o ni ero lati mu igbesi aye rẹ dara si ati yọkuro irora ati ijiya. Itọju palliative kii ṣe ipinnu fun opin igbesi aye nikan, ṣugbọn o le ṣee lo ni eyikeyi apakan ti irin-ajo rẹ pẹlu aisan onibaje. Abojuto itọju palliative le ṣe iranlọwọ fun ọ lati ṣakoso awọn aami aisan rẹ daradara, mu didara igbesi aye dara, dinku awọn abẹwo si ile-iwosan, ati atilẹyin awọn ọmọ ẹgbẹ ẹbi. Beere dokita rẹ nipa itọju palliative ni kutukutu irin-ajo COPD rẹ.

Hospice - tabi itọju ipari-aye - jẹ iru itọju palliative kan, ati pe o le ṣe iranlọwọ pupọ fun ọ ati awọn ayanfẹ rẹ ni gbigbe awọn ọjọ ti o ku pẹlu atilẹyin ati iyi.

  • Sisọ mimu siga   
    • Awọn ẹkọ-ẹkọ ti fihan pe didasilẹ siga paapaa lẹhin ayẹwo COPD fa fifalẹ arun na buru si.
    • Botilẹjẹpe didasilẹ mimu siga ṣe iranlọwọ ni eyikeyi ipele COPD, ni kete ti ẹnikan ba dawọ silẹ, dara julọ.
  • Awọn ibẹwo iṣoogun deede
    • Awọn iṣayẹwo deede le ṣe iranlọwọ lati ṣe atẹle awọn aami aisan, yẹ awọn ọran ti o ṣeeṣe ni kutukutu, ati ṣakoso itọju.
  • Mu abojuto ilera wa
    • Pipadanu iwuwo pupọ, jijẹ ni ilera, ati adaṣe lailewu, nigbati o ṣee ṣe, gbogbo le mu awọn abajade ilera dara si.
  • Yẹra fun mimi ninu awọn irritants ẹdọfóró
    • Eyi le pẹlu idoti, eruku adodo, eruku, ẹfin, awọn ipese mimọ, ati awọn turari miiran.
  • Lo awọn ohun elo afẹfẹ ni ile
    • Iwadi kan rii pe awọn eniyan ti o ni COPD ni iriri awọn aami aiṣan ti o ni ilọsiwaju nipa lilo awọn ifasilẹ afẹfẹ inu ile
  • Duro titi di oni lori awọn ajesara
  • Awọn adaṣe mimi COPD
  • Duro dáradára
    • Duro omimimi le tinrin ikun ninu ẹdọforo, ṣiṣe ki o rọrun lati Ikọaláìdúró ati ki o ko awọn ọna atẹgun kuro.

Ni GAAPP, a fẹ lati fi agbara fun awọn alaisan nitori gbogbo eniyan yẹ lati gbe larọwọto laisi awọn ami aisan wọn ti o ni idiwọ pẹlu igbesi aye wọn. Wa diẹ sii nipa Iwe-aṣẹ Alaisan wa Nibi.

atijọ ọwọ wiwu

awọn orisun

  1. Ẹgbẹ AL. Ngbe pẹlu COPD. American Lung Association. Wọle si Oṣu Kẹwa Ọjọ 8, Ọdun 2024. https://www.lung.org/lung-health-diseases/lung-disease-lookup/copd/living-with-copd.
  2. Ẹgbẹ AL. Ngbe pẹlu COPD. American Lung Association. Wọle si Oṣu Kẹwa Ọjọ 8, Ọdun 2024. https://www.lung.org/lung-health-diseases/lung-disease-lookup/copd/living-with-copd.
  3. Ẹgbẹ AL. Idilọwọ awọn gbigbọn. American Lung Association. Wọle si Oṣu Kẹwa Ọjọ 8, Ọdun 2024. https://www.lung.org/lung-health-diseases/lung-disease-lookup/copd/living-with-copd/prevent-flare-ups.
  4. Yẹra fun gbígbẹgbẹ pẹlu COPD. UM Baltimore Washington Medical Center. Wọle si Oṣu Kẹwa Ọjọ 8, Ọdun 2024. https://www.umms.org/bwmc/health-services/pulmonary-disease/copd/support-resources/avoiding-dehydration-with-copd#:~:text=Water%20is%20very%20important%20asiri%20e.it%20e
  5. Berry CE, Ọlọgbọn RA. 2010. Iku ni COPD: awọn okunfa, awọn okunfa ewu, ati idena. COPD. 2010 Oct; 7 (5): 375-82. doi: 10.3109/15412555.2010.510160. PMID: 20854053; PMCID: PMC7273182.
  6. BMJ Ti o dara ju Iwa. Arun obstructive ẹdọforo (COPD). Okunfa: àwárí mu.
  7. Chen CZ, Shih CY, Hsiue TR et al. 2020. Ireti igbesi aye (LE) ati isonu-ti-LE fun awọn alaisan ti o ni arun aiṣan ti ẹdọforo. Respira Med. Oṣu Kẹwa;172:106132. doi: 10.1016/j.rmed.2020.106132. Epub 2020 Oṣu Kẹjọ 29. PMID: 32905891.
  8. Curtis JR. 2008. Palliative ati itọju ipari-aye fun awọn alaisan ti o ni COPD ti o lagbara. European Respiratory Journal. 32: 796-803; DOI: 10.1183/09031936.00126107
  9. Ipilẹṣẹ Agbaye fun Arun Idena Ẹdọfóró Onibaje. 2018. Itọsọna apo fun ayẹwo COPD, iṣakoso ati idena: Itọsọna fun awọn alamọdaju ilera. 2018 iroyin.
  10. Hadi Khafaji HA, Cheema A. 2019. Ikuna okan ati arun oju-ofurufu idinaduro onibaje gẹgẹbi awọn idapọpọ apapọ. Meta-onínọmbà ati Review. Arch Pulmonol Respir Itọju 5 (1): 015-022. DOI: 10.17352/apc.000037
  11. Hansell AL, Rin JA, Soriano JB. 2003. Kí ni onibaje obstructive ẹdọforo arun ku lati? A ọpọ fa ifaminsi onínọmbà. European Respiratory Journal. 22:809-814; DOI: 10.1183/09031936.03.00031403
  12. Ẹdọfóró Health Institute. 2016. Atọka BODE ati COPD: ipinnu ipele rẹ ti COPD.
  13. Shavelle RM, Paculdo DR, Kush SJ, et al. 2009. Ireti igbesi aye ati awọn ọdun ti igbesi aye ti o padanu ni aisan ti o ni idena ti iṣan ti iṣan: awọn awari lati NHANES III Atẹle Ikẹẹkọ. Iwe akọọlẹ agbaye ti arun ẹdọforo ti o ni idiwọ, 4, 137-148.
  14. Vestbo J; Ẹgbẹ Ikẹkọ TORCH. 2004. TORCH (si ọna Iyika ni ilera COPD) Ilana iwadi iwalaaye. Eur Respira J. Oṣu Kẹjọ; 24 (2): 206-10. doi: 10.1183/09031936.04.00120603. PMID: 15332386.
  15. Wasserman H. Awọn olutọpa afẹfẹ inu ile ṣe ilọsiwaju ilera ọkan laarin awọn ẹni-kọọkan pẹlu COPD, awọn oniwadi rii. Johns Hopkins Oogun. Oṣu kejila ọjọ 5, Ọdun 2022. Wọle si Oṣu Kẹwa Ọjọ 8, Ọdun 2024. https://www.hopkinsmedicine.org/news/newsroom/news-releases/2022/12/household-air-cleaners-improve-heart-health-among-individuals-with-copd-researchers-find.
  16. Welte T, Vogelmeier C, Papi A. 2015. COPD: ayẹwo ni kutukutu ati itọju lati fa fifalẹ ilọsiwaju arun. Int J Clin Ìṣe. Oṣu Kẹta; 69 (3): 336-49.