Kuyini Ukukhwehlela Okungapheli?
Ukukhwehlela okungapheli ukukhwehlela okuthatha isikhathi esingaphezu kwamasonto angu-8. Kuvama ukwenzeka ngoba imizwa emphinjeni nasemigudwini yomoya izwela kakhulu. Lokhu kungase kuqale ngemva kokutheleleka okufana nokukhwehlela, COVID-19, noma umkhuhlane.
Abantu abanokukhwehlela okungapheli bavame ukuqaphela ukuthi izinto zansuku zonke zingabangela ukukhwehlela kwabo. Lezi zinto ezicasulayo zingahlanganisa iphunga elinamandla (isb., izihlanzi komoya, iziqeda-phunga, nama-propellants kuma-inhalers), ukushintsha kwezinga lokushisa (kokubili okubandayo kuya kokushisa nokushisa kuya kubanda), kanye nokushintsha kokuma (ukulala phansi ebusuku nangemuva kokuvuka ekuseni). Ezinye izimbangela zokukhwehlela zingase zihlanganisa ukuhleka noma ukukhuluma, ikakhulukazi ocingweni.
I-Navigator Yesiguli Sokukhwehlela Okungapheli
Ukukhwehlela kuyindlela evamile yokuzivikela esiza ekuvikeleni umzimba ngokususa izinto ezicasulayo emigudwini yomoya. Kodwa-ke, uma ukukhwehlela kuhlala isikhathi eside, kungaba uphawu lwenkinga yezempilo eyisisekelo.
Kuchazwa njengokukhwehlela okuhlala isikhathi esingaphezu kwamasonto ayi-8 kubantu abadala noma isikhathi esingaphezu kwamasonto ama-4 ezinganeni. Ukukhwehlela okungapheli kungathinta ukulala, imisebenzi yansuku zonke, kanye nekhwalithi yokuphila.
Izimo eziningi ezahlukene zingabangela ukukhwehlela okungapheli, okuhlanganisa i-asthma, izinkinga ze-sinus, i-acid reflux, kanye nemithi ethile. Kwezinye izimo, ukukhwehlela kungaqhubeka ngisho nangemva kokuba izimbangela ezivamile sezelashiwe.
Ngenxa yokuthi kunezimbangela eziningi ezingaba khona, ukuqonda ukukhwehlela okungapheli ngezinye izikhathi kungaba yinto edidayo. Ulwazi olungezansi lwenzelwe ukukusiza ufunde kabanzi mayelana nalokhu:
- kuyini ukukhwehlela okungapheli
- izimpawu ezivamile kanye nezimbangela
- izimo ezingaba khona eziyisisekelo
- indlela yokutholakala kokukhwehlela okungapheli
- izinketho zokwelapha namasu okubhekana nazo
Sebenzisa i-Patient Navigator engezansi ukuhlola isihloko ngasinye futhi ufunde kabanzi ngokukhwehlela okungapheli nokuthi kungaphathwa kanjani. Uma usubuyekeze lonke ulwazi, bhala imibuzo ukuze uhlole lokho okufundile.
Ngokungafani nezinye izinhlobo zokukhwehlela, ukukhwehlela okungamahlalakhona kuvame ukukhiqiza kancane noma kungakhiqizi nhlobo amafinyila. Akuvamile futhi ukuxhunyaniswa nanoma yiziphi izimpawu “zefulegi elibomvu” njengokukhwehlela igazi noma ukulahlekelwa isisindo esiningi. Kungenziwa kube kubi kakhulu izimo ezifana nesifuba somoya, izinkinga ze-sinus noma i-post-nasal drip, kanye ne-acid reflux (GERD).
Kwesinye isikhathi odokotela basebenzisa amagama ahlukene okukhwehlela okungamahlalakhona anezimbangela noma izimbangela ezahlukene.
- Ngezinye izikhathi ukukhwehlela akupheli ngisho nangemva kokuba odokotela belaphe izimbangela ezivame kakhulu. Lokhu kubizwa Ukukhwehlela Okungapheli.
- Uma kungekho sizathu esicacile esitholakalayo, siyabizwa Ukukhwehlela Okungapheli kwe-Idiopathic.
- Abantu abaningi banalo I-Cough Hypersensitivity Syndrome, or ukukhwehlela kwe-neurogenic, lapho izinzwa zomoya zizwela ngokweqile.
- Ukukhwehlela okuhlala isikhathi eside kungenzeka nangezifo zamaphaphu.
- Isibonelo esisodwa I-Idiopathic Pulmonary Fibrosis (IPF), isimo lapho amaphaphu eqina futhi abe nezibazi.
- Esinye isibonelo yilezi Izifo ze-Interstitial Lung (ILDs), okuyiqembu lezimo ezibanga ukuvuvukala noma izibazi emaphashini. Ukwazi lezi zinhlobo kusiza iziguli nodokotela bakhethe ukunakekelwa okungcono kakhulu.
Amaflaya Ezemfundo
Misa isikhashana imfundo yakho yokuKhohlela kanye nohlelo lwamanxusa esiguli
Entuthukweni ebalulekile yokulawulwa kwezifo zokuphefumula okungamahlalakhona, ngo-Ephreli 2024 i-GAAPP ihlanganyele ne-Esperity, ehamba phambili ezisombululweni zokunakekelwa kwezempilo okugxiliswe ezigulini, ukwethula ingosi yesimanje enikezelwe ekukhwehleleni okungapheli, egcizelela ngokukhethekile ukukhwehlela okungamahlalakhona. Lokhu kubambisana kuhlelelwe ukuphakamisa ukuqwashisa nokuthuthukisa imiphumela yalo mphakathi wesiguli ongasikiwe ngokunikeza izinsiza zemfundo ezibanzi kanye nohlelo olujulile Lwenxusa Leziguli.
Okubhekwayo
- Alyn H. Morice, Eva Millqvist, Kristina Bieksiene, Surinder S. Birring, Peter Dicpinigaitis, Christian Domingo Ribas, Michele Hilton Boon, Ahmad Kantar, Kefang Lai, Lorcan McGarvey, David Rigau, Imran Satia, Jacky Smith, woo-jung ingoma, u-Thomy Berg Tomir Berg, u-Thomy Vanj u-Thomy Vannia UManen no-Angela Zacharasiewicz. I-EUR Respir J 2020; 55: 1901136. I-European Respiratory Society. Novemba 1, 2020. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://erj.ersjournals.com/content/56/5/1951136.
- I-Irwin RS, i-French CL, i-Chang AB, i-Altman KW, i-CHEST Expert Cough Panel*. Ukuhlelwa kokukhwehlela njengophawu kubantu abadala kanye nezinqubo zokuphatha: Umhlahlandlela wesifuba kanye nombiko wephaneli yochwepheshe. Isifuba. Janawari 2018. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6689094/.
- UMcGarvey LP. Ingabe ukukhwehlela kwe-idiopathic kukhona? Iphaphu. 2008;186 Ukwesekwa 1:S78-S81. doi:10.1007/s00408-007-9048-4 Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18008103/. .
- UBacker V, Porsborg A, Hansen V, et al. Ucwaningo olusekelwe kurejista: Ukukhwehlela - into evamile kubantu abadala - imithi yamaphaphu ye-BMC. I-BioMed Central. Novemba 19, 2022. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://bmcpulmmed.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12890-022-02228-z.
- Kum E, Brister D, Diab N, et al. Ukujwayelana kochwepheshe bezokunakekelwa kwempilo baseCanada nemihlahlandlela yokukhwehlela okungapheli kanye nolwazi lokuxilongwa nokuphathwa: Inhlolovo yezigaba ezahlukene – iphaphu. I-SpringerLink. Febhruwari 18, 2023. Ifinyelele Mashi 8, 2024. https://link.springer.com/article/10.1007/s00408-023-00604-y.
- Everett CF, Kastelik JA, Thompson RH, Morice AH. Ukukhwehlela okungapheli emphakathini: Ucwaningo lwemibuzo - ukukhwehlela. I-BioMed Central. Mashi 23, 2007. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://coughjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1745-9974-3-5.
- Arinze JT;Hofman A;de Roos EW;de Ridder MAJ;Verhamme KMC;Stricker B;Brusselle GG;Luik AI; Ubudlelwano bokukhwehlela okungapheli kanye nokudangala: Ucwaningo olusekwe kubantu. Ucwaningo oluvulekile lwe-ERJ. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35402604/.
- USano A, Tashiro K, Fukuda T. Ukuphuka kwezimbambo okubangelwa ukukhwehlela. I-Asian cardiovascular & thoracic annals. Okthoba 23, 2015. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26207003/.
- Sünnetçioğlu A, Batur A. Ukuphuka kwezimbambo okubangelwa ukukhwehlela: Umbiko wecala. 2015. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://jag.journalagent.com/ejm/pdfs/EJM_20_4_254_255.pdf.
- Ingoma WJ, Chang YS, Faruqi S, et al. I-Global Epidemiology Yokukhwehlela Okungapheli kubantu abadala: Ukubuyekezwa okuhlelekile nokuhlaziywa kwe-meta. I-European Respiratory Society. Meyi 1, 2015. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://erj.ersjournals.com/content/45/5/1479.
- Ford AC, Forman D, Moayyedi P, Morice AH. Ukukhwehlela emphakathini: Inhlolovo yezigaba ezahlukene kanye nobudlelwano nezimpawu zamathumbu. I-Thorax. Novemba 2006. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2121176/.
- M; F. Imvamisa yokukhwehlela okungapheli kanye nemikhuba yokufuna usizo lwezokwelapha kanye nemiphumela yokwelashwa yohlolo lwe-inthanethi. I-Allergology international : ijenali esemthethweni ye-Japan Society of Allergology. Agasti 25, 2012. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22918212/.
- Francis D. Ukukhwehlela okungapheli kanye nesifo se-reflux ye-gastroesophageal. I-Gastroenterology & Hepatology. Janawari 2016. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4865789/.
- Huang K, Gu X, Yang T, et al. Ukusabalala kanye nomthwalo wokukhwehlela okungamahlalakhona e-China: Ucwaningo lukazwelonke lwezigaba ezihlukene. I-European Respiratory Society. Julayi 1, 2022. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://openres.ersjournals.com/content/8/3/00075-2022.
- UMann J, Goh NSL, Holland AE, Khor YH. Ukukhwehlela ku-idiopathic pulmonary fibrosis. Imingcele. Septhemba 20, 2021. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fresc.2021.751798/full.
- Kahrilas PJ, Altman KW, Chang AB, et al. Ukukhwehlela okungapheli ngenxa ye-reflux ye-gastroesophageal kubantu abadala: Umhlahlandlela wesifuba kanye nombiko wephaneli yochwepheshe. Isifuba. Disemba 2016. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6026249/.
- U-Huang K, Gu X, Yang T, Xu J, Yang L, Zhao J, Zhang X, Bai C, Kang J, Ran P, Shen H, Wen F, Chen Y, Sun T, Shan G, Lin Y, Wu S, Wang R, Shi Z, Xu Y, Ye X, Ingoma Y, Wang Q, Zhou Y, Li W, Lu C, Zhou Y, Li W, Lu C, Xiao L, Li W, Lu C, Zhou Y, Li W. Peng X, Xiao D, Bu X, Zhang H, Zhang X, An L, Zhang S, Cao Z, Zhan Q, Yang Y, Liang L, Dai H, Cao B, He J, Chung KF, Wang C. Ukuvama, izici eziyingozi, nokuphathwa kwesifuba somoya e-China: isifundo sezwe lonke. I-Lancet. Agasti 3, 2019. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31230828/.
- Wang G, Hallberg J, Bergström PU, et al. Ukuhlolwa kwe-bronchitis engapheli kanye nezici zobungozi kubantu abadala abasebasha: Imiphumela evela ku-bamse. I-European Respiratory Society. Mashi 1, 2021. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://erj.ersjournals.com/content/57/3/2002120.abstract.
- Mirabelli MC, London SJ, Charles LE, et al. Umsebenzi kanye nesigameko seminyaka emithathu sezimpawu zokuphefumula nokusebenza kwamaphaphu kuyehla: Isifundo se-Aric. Ucwaningo lokuphefumula. Mashi 20, 2012. Ifinyelele Mashi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22433119/.
- Lytras T, Kogevinas M, Kromhout H, et al. Ukuchayeka emsebenzini kanye nezehlakalo ze-bronchitis engapheli kanye nezimpawu ezihlobene namashumi amabili eminyaka: Ucwaningo Lwezempilo Lomphakathi WaseYurophu. Umuthi womsebenzi kanye nemvelo. Ephreli 2019. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30700596/.
- Siwicki B. Ukunakekelwa kokukhwehlela - esinye sezikhalazo eziphezulu zezokwelapha - kungazuza ku-RPM kanye ne-ai. Healthcare IT News. Okthoba 17, 2023. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://www.healthcareitnews.com/news/how-care-cough-one-top-medical-complaints-can-benefit-rpm-and-ai.
- Gabaldón-Figueira JC, Keen E, Giménez G, et al. Ukubhekwa kwe-Acoustic kokukhwehlela ukuze kutholwe isifo sokuphefumula kusetshenziswa ubuhlakani bokwenziwa. I-European Respiratory Society. Ephreli 1, 2022. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://openres.ersjournals.com/content/8/2/00053-2022#:~:text=Acoustic%20surveillance%20systems%20are%20technically,disease%20in%20individuals%20and%20populations.
- Ukukhwehlela okungapheli. IMayo Clinic. Julayi 9, 2019. Ifinyelele ngoMashi 8, 2024. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/chronic-cough/diagnosis-treatment/drc-20351580.
- U-Markham A. Gefapixant: Ukugunyazwa Kokuqala. Izidakamizwa. 2022;82(6):691-695. doi:10.1007/s40265-022-01700-8
Okuqukethwe kubuyekezwe ilungu le-GAAPP Clinical and Scientific Advisory Panel


